Karbon yakalama kapasitesi 68 milyon tona çıktı

Global CCS Institute tarafından yayımlanan 2026 Küresel Karbon Yakalama ve Depolama Durumu raporuna göre, dünya genelinde 113 ticari karbon yakalama ve depolama (CCS) tesisi faaliyet gösteriyor. Faaliyetteki tesislerin yıllık karbondioksit yakalama kapasitesi 2026 itibarıyla 68 milyon ton oldu. İnşaatı süren projeler 56 milyon tonluk ek kapasite potansiyeli taşıyor; bu projelerin tamamlanmasıyla faaliyetteki tesislerin toplam yıllık kapasitesinin 100 milyon tonu aşacağı öngörülüyor. Raporda, 1996'dan bu yana bu teknolojilerle 400 milyon tondan fazla karbondioksitin yakalanarak kalıcı olarak depolandığı, bu bilgilerin Yer Altı Karbondioksit Depolama Londra Sicili verilerine dayandığı belirtiliyor.

Sektörlere göre faaliyetteki kapasitede doğal gaz işleme ve sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG) sektörü 42 milyon tonla ilk sırada yer alıyor. Geliştirme aşamasındaki projeler de hesaba katıldığında elektrik üretimi ve ısı sektörünün toplam potansiyel yakalama kapasitesi yıllık 160 milyon tona ulaşıyor; bu artışın doğal gazla çalışan elektrik santrallerinde CCS taahhütlerinin güçlenmesinden kaynaklandığı ifade ediliyor. Proje portföyünde doğal gaz işleme ve LNG 111 milyon tonla öne çıkarken, bu sektörü 103 milyon tonla hidrojen, amonyak ve gübre, 42 milyon tonla çimento ve kireç sektörleri izliyor.

Bölgesel tabloya bakıldığında Amerika kıtası, faaliyetteki tesislerinde yıllık 48 milyon tonla ilk sırada bulunuyor; geliştirme aşamasındaki projelerin tamamlanması halinde bölgenin toplam kapasitesinin 2030 ve sonrasında yıllık 282 milyon tona ulaşabileceği tahmin ediliyor. Avrupa'da 15 tesis faaliyet gösterirken 21 tesisin inşaatı sürüyor. Avrupa Birliği'nin Net Sıfır Sanayi Yasası kapsamındaki ilk ilerleme raporuna göre bölgenin yıllık karbondioksit enjeksiyon kapasitesinin 2030'a kadar 33 milyon tona ulaşması bekleniyor; bu rakam aynı yıl için belirlenen 50 milyon tonluk hedefin altında kalıyor. Raporda Birleşik Krallık ile Belçika arasında karbondioksit taşımasını kolaylaştıracak bir anlaşma ve Finlandiya ile Norveç arasında Finlandiya kaynaklı karbondioksitin Norveç'te kalıcı depolanmasına ilişkin mutabakat zaptı imzalandığı, AB kapsamında 17 ortak ve karşılıklı çıkar projesinin resmileştirildiği belirtiliyor.

Orta Doğu ve Afrika bölgesinde 5 CCS tesisi faaliyette; 5 tesis inşaat, 7 tesis ileri geliştirme, 12 tesis erken geliştirme aşamasında bulunuyor. Rapora göre bölgedeki hükümetler ve sanayi kuruluşları büyük ölçekli karbon yakalama ve depolama merkezleri ile entegre taşıma ve depolama altyapısına yöneliyor. Mevcut uygulamaların ağırlıklı olarak bazı Körfez ülkelerinde ve karbondioksitin kullanımından ticari gelir elde edilebilen projelerde yoğunlaştığı, ancak bu projelerin her zaman kalıcı depolamayı önceliklendirmediğine dikkat çekiliyor. Raporda ayrıca bölgedeki çatışmaların enerji güvenliği, enerji maliyetleri ve kamu kaynakları üzerinde baskı yarattığı ve bazı projelerin ertelenebileceği değerlendiriliyor.