Mekke Anlaşması'nın ilk maddesi TBMM'de kabul edildi

Türkiye, Suudi Arabistan ve Pakistan arasında 7 Ağustos'ta imzalanan Mekke Ortak Savunma Anlaşması'nın onaylanmasına ilişkin kanun teklifinin birinci maddesi 5 Kasım 2026'da TBMM Genel Kurulu'nda kabul edildi. Anlaşma 16 maddeden oluşuyor ve teklifin diğer maddelerinin görüşmesi Meclis'te sürecek.

Neler biliniyor

Anadolu Ajansı'nın aktardığına göre Genel Kurul'da teklifin tümü üzerindeki görüşmelerin tamamlanmasının ardından maddelerin görüşmesine geçildi. İlk madde kabul edildikten sonra Genel Kurul Başkanvekili Celal Adan birleşime ara verdi. Komisyonun yerini almaması üzerine Adan, birleşimi saat 14.00'te toplanmak üzere kapattı. Teklifin diğer maddelerinin görüşmesinin birleşimin devamında yapılacağı bildirildi. İlk maddenin metni kaynaklarda ayrıntılı olarak yer almıyor.

Arka plan

Anlaşma 7 Ağustos'ta imzalandı. Malzemede imzadan Meclis'e gelinceye kadar geçen süreçteki diğer adımlara dair bilgi bulunmuyor. Anlaşmanın dayandığı hukuki çerçeve olarak BM Şartı'nın 51. maddesindeki kolektif savunma esası anılıyor.

Kaynaklar ne diyor

AK Parti Grubu adına Genel Kurul'da söz alan TBMM Dışişleri Komisyonu Başkanı ve AK Parti Ankara Milletvekili Fuat Oktay, anlaşmanın stratejik diyaloğu, karşılıklı güveni ve birlikte çalışma kültürünü güçlendirmeyi amaçladığını söyledi. Oktay'a göre anlaşma, Orta Doğu'da kolektif bir caydırıcılık kalkanı oluşturmayı hedefliyor.

CNN Türk, anlaşmanın 2. maddesine göre taraflardan birine yönelik saldırının diğer taraflara da yapılmış sayıldığını aktardı. Oktay, Türk Silahlı Kuvvetleri'nin çatışmalara katılmak üzere yurt dışına gönderilmesinin ancak Anayasa'nın 92. maddesi uyarınca TBMM'de kabul edilecek tezkerelerle mümkün olabileceğini belirtti. Oktay ayrıca, ülkenin kendi iradesi dışında kontrolsüz bir sürece çekilmesinin söz konusu olmadığını vurguladı.

Kaynaklar arasında iki nokta farklı aktarıldı. CNN Türk görüşmelerin başladığını yazarken Anadolu Ajansı tümü üzerindeki görüşmelerin tamamlandığını bildirdi. Genel Kurul'un devam zamanı da farklı verildi: CNN Türk çalışmaların ertesi gün sürdüğünü, Anadolu Ajansı ise aynı gün saat 14.00'te toplanılacağını aktardı.

Ne anlama geliyor

Ortak savunma hükmü, taraflardan birine yönelik saldırının diğer tarafların da saldırıya uğramış sayılması anlamına geliyor. Malzemedeki açıklamalara göre bu hüküm caydırıcılık hedefi taşıyor. Ancak Türk askerinin çatışmalara katılması için TBMM tezkeresi gerektiği vurgulanıyor. Bu nedenle somut yükümlülüklerin hangi koşullarda doğacağı, anlaşmanın kalan maddeleri ve uygulama süreci netleşmeden kesin bir değerlendirme yapmak mümkün değil. Vatandaş açısından doğrudan bir değişiklik malzemede henüz belirtilmiyor.

Bundan sonra ne olacak

Genel Kurul'daki görüşmelerin tamamlanmasının ardından anlaşmanın Cumhurbaşkanı tarafından imzalanıp Resmî Gazete'de yayımlanması bekleniyor. Yayım tarihi malzemede belirtilmiyor.

Sıkça sorulan sorular

• Anlaşma kimler arasında? Türkiye, Suudi Arabistan ve Pakistan arasında 7 Ağustos'ta imzalandı.
• Anlaşma kaç maddeden oluşuyor? Kaynaklara göre 16 maddeden oluşuyor.
• Türk askeri yurt dışına gönderilebilir mi? Oktay'a göre bunun için TBMM'de kabul edilecek tezkere gerekiyor.
• Anlaşma ne zaman yürürlüğe girecek? Henüz belli değil; Cumhurbaşkanı imzası ve Resmî Gazete yayımı bekleniyor.