Caltech'in ASTRA robotu, uzayda antenin bir bölümünü astronotsuz birleştirdi

Caltech'in geliştirdiği ASTRA adlı otonom robot sistemi, bir anten yansıtıcı bölümünü astronot yardımı olmadan uzayda birleştirdi. Kurum, deneyin altı ay boyunca yörüngede yürütüldüğünü açıkladı. Zaman kısıtları nedeniyle 1,4 metre çapındaki antenin tamamı tamamlanamadı. Robot, depolanmış boru ve birleşim parçalarını alıp birleştirerek yapıyı araçtan dışarı açabildi. Operasyonlar yeryüzündeki araştırmacılar tarafından izlendi.

Proje, ABD'nin savunma alanındaki ileri araştırma kurumu DARPA'nın yörüngede ve Ay'da üretim ve inşa teknolojileri geliştirme programının parçası. Program yetkilisi Andrew Detor, hedefin yüzlerce metre, hatta kilometre ölçeğine ulaşan yapılar olduğunu söyledi. Kaynağa göre roketlerin koruyucu başlıklarının boyut sınırı nedeniyle büyük yapılar tamamen monte edilmiş olarak gönderilemiyor. Bu yöntem, katlanmış yapıların açılmasına ya da parça parça taşımaya alternatif sunuyor.

ASTRA, 30 Mart 2026'da ABD'deki Vandenberg Uzay Kuvvetleri Üssü'nden fırlatıldı. Momentus Inc.'in Vigoride 7 aracı ile SpaceX'in Transporter-16 misyonuyla alçak dünya yörüngesine ulaştı. Yük, iki önceden birleştirilmiş bölüm ile bir manipülatör ve gerekli parçaları taşıyordu. Sistem, yörüngede günde yaklaşık yedi ya da sekiz, her biri 15 dakikalık iletişim penceresiyle kontrol edildi. Ortaya çıkan sorunlar, laboratuvardaki bir kopya üzerinde denenerek çözüldü.

Misyonun Aralık 2026'da tamamlanması planlanıyor; ekip tüm montajın bu tarihe kadar bitmesinin olası olmadığını düşünüyor. Caltech'ten Sergio Pellegrino, bunun uzayda bir yapının ilk kez otonom biçimde kurulması olduğunu söyledi. Pellegrino, teknolojinin uzay keşfindeki boyut sınırlamasını aşabileceğini belirtti. Kaynakta anılan uygulama alanları arasında astronomi, astrofizik, telekomünikasyon ve uzayda güneş enerjisi üretimi yer alıyor.