Eisenkot öne çıktı: İsrail'de görevlendirme ne zaman?

İsrail'de seçimlerin ardından yeni hükümeti kimin kuracağı belli olmaya başladı. Cumhurbaşkanı Isaac Herzog'un meclise girecek partilerle yaptığı görüşmelerin ardından 67 milletvekili eski Genelkurmay Başkanı Gadi Eisenkot'un hükümeti kurmakla görevlendirilmesini önerdi. Herzog'un görevlendireceği ismi pazar günü açıklaması bekleniyor.

Neler biliniyor

Herzog görüşmelerin sonuçlarını açıkladı. Meclisteki 120 sandalyelik dağılımda 67 milletvekili Eisenkot'u, 46 milletvekili Binyamin Netanyahu'yu önerdi; 7 milletvekili ise ikisini de önermedi.

Eski Başbakan Naftali Bennett'in Birlik (B'Yachad) partisi, Demokratlar Partisi ve Avigdor Lieberman'ın İsrail Evimiz Partisi Eisenkot'u başbakan adayı olarak destekledi. Ancak Lieberman, Arap partilerin dışarıdan destek vereceği bir koalisyonda yer almayacaklarını açıkladı.

Arap partilerinden Ra'am Partisi lideri Mansur Abbas, Eisenkot'u desteklediklerini duyurdu. Ortak Liste de Eisenkot lehine tavır aldı. Muhalefet bloğunun 48 sandalyesine Arap partilerinin 19 sandalyesi eklenince destekleyen milletvekili sayısı 67'ye ulaştı.

Netanyahu'nun yıllardır koalisyon ortağı olan Birleşik Tevrat Yahudiliği Partisi, 7 sandalyesiyle ne Netanyahu'yu ne de başka bir adayı desteklediğini açıkladı; zorunlu askerlik konusunda taleplerinin karşılanmasını istedi. Likud ise meclisteki en büyük parti olduğunu vurgulayarak görevin Netanyahu'ya verilmesini talep etti.

Kaynaklar ne diyor

Agence France-Presse'nin aktardığına göre önerilerin toplamı, Knesset'te çoğunluk için gereken 61 sandalyenin üzerinde. Herzog ise görüşmelerin sonucunun açık görünmesine rağmen, blokların birbirine ve kendi içlerine yönelik karşılıklı vetoları nedeniyle hangi adayın hükümet kurma yetkisine sahip olduğunun tam olarak belli olmadığını söyledi.

Al Jazeera, Ra'am ve Demokratlar partilerinin Eisenkot'u desteklediğini ve bunun Arap ağırlıklı listelerin seçimde rekor katılım oranına ulaşmasının ardından geldiğini bildirdi. Aynı haberde Netanyahu'nun Arap ağırlıklı listelere yönelik saldırılarının sürdüğü belirtildi. Al Jazeera'nın haberinde seçim sonuçlarına ilişkin rakam ve hükümet kurma takvimi yer almadı.

Arka plan

İsrail'de yapılan seçimin ardından, meclisteki sandalye dağılımı ve partilerin tutumları hükümet kurma görüşmelerinin merkezine yerleşti. Netanyahu şu an geçici başbakan olarak görevini sürdürüyor. Malzemede seçimin tarihi ve sonuçlarının ayrıntılı dökümü yer almıyor.

Süreç nasıl işliyor

AFP'ye göre Herzog'un görevlendireceği aday hükümet kurmak için 28 gün süreye sahip; bu süre 14 gün uzatılabilir. Girişim başarısız olursa cumhurbaşkanı başka bir milletvekiline görev verebilir. Yeni hükümet kurulana kadar Netanyahu başbakan olarak görevinde kalacak. Kaynaklara göre seçim eşiğini aşan yaklaşık on iki parti bulunuyor; eşik ulusal oyların yüzde 3,25'i.

Ne anlama geliyor

Değerlendirmeye göre Eisenkot'un önündeki en önemli engel koalisyon aritmetiği. Lieberman'ın Arap partilerin dışarıdan desteğiyle kurulacak bir koalisyonda yer almayacağını söylemesi, destek veren blokların bir araya gelmesini zorlaştırabilir. Haredi partisinin askerlik taleplerinin nasıl karşılanacağı da belirleyici olabilir. Bu tablo, görevlendirme kararının kesin bir hükümet kurulacağı anlamına gelmediğini gösteriyor.

Sıkça sorulan sorular

• Görevlendirme kararı ne zaman açıklanacak? Herzog, görevlendireceği adayı pazar günü açıklamayı planladığını duyurdu. Hindustan Times ise bu tarihi 8 Kasım olarak aktardı.
• Eisenkot hükümeti kurabilir mi? Malzemede kesin bir sonuç yok. Önerilerin toplamı çoğunluk eşiğinin üzerinde, ancak Lieberman'ın tutumu sürecin önünde bir engel olarak gösteriliyor.
• Hükümet kurulamazsa ne olur? Görevlendirilen aday 28 gün süre alır, bu süre 14 gün uzatılabilir. Girişim başarısız olursa cumhurbaşkanı başka bir milletvekiline görev verebilir.
• Bu süreçte Netanyahu görevde kalır mı? Yeni hükümet kurulana kadar Netanyahu başbakan olarak görevinde kalacak.