İsrail'de hükümet kurma görevi kime verilecek?

İsrail Cumhurbaşkanı Isaac Herzog, 27 Ekim seçimlerinin ardından hükümet kurma görevini hangi lidere vereceğini pazar günü açıklayacağını bildirdi. Kesinleşmemiş sonuçlara göre hiçbir blok çoğunluğa ulaşamadı. Herzog'un istişarelerinde muhalefetteki Gadi Eisenkot'u destekleyen milletvekili sayısı 67, Başbakan Binyamin Netanyahu'yu destekleyen sayı ise 46 olarak açıklandı. Herzog, durumun henüz tamamen netleşmediğini de ekledi.

Neler biliniyor

Seçimin ardından Netanyahu liderliğindeki iktidar bloğu 53, Eisenkot liderliğindeki muhalefet bloğu 48 sandalye kazandı. 120 sandalyeli Meclis'te hükümet kurmak için 61 sandalye gerekiyor ve iki blok da bu eşiğe ulaşamadı. İsrail vatandaşı Filistinlileri temsil eden iki liste 19 sandalyeyle Meclis aritmetiğinde kilit konumda.

Herzog, Meclis'te temsil edilen tüm partilerle görüştükten sonra istişarelerin sonuçlarının açık göründüğünü söyledi. Ancak blokların hem birbirine hem kendi içinde karşılıklı veto açıklamaları yaptığını belirterek durumun henüz netleşmediğini vurguladı. Bunun üzerine bazı parti liderleriyle birebir görüşeceğini ve görevi bu pazar günü bir lidere vermeyi planladığını aktardı. Yasaların kendisine verdiği yetkinin, hükümeti kimin kurabileceğini belirlemek olduğunu da ifade etti.

Kaynaklar ne diyor

TRT Haber, Herzog'un açıklamasına dayanarak 67 ve 46 rakamlarını doğrudan aktardı. The New York Times ise Herzog'un görüşmelerin sonunda pazar günü parti liderlerinden birinden koalisyon kurmaya çalışmasını isteyeceğini yazdı. Aynı haberde hangi partilerin görüşmelere katılacağına dair ayrıntı yer almadı ve görevin hangi lidere verileceğinin pazar günü belli olacağı aktarıldı.

CNN Türk ise Eisenkot'un partisi Yashar'ın, Herzog'a giden heyet aracılığıyla hükümet kurma yetkisinin Eisenkot'a verilmesini talep ettiğini bildirdi. Aynı haberde heyetin, Netanyahu ile ulusal birlik hükümeti kurulması seçeneğini reddettiği, temel ilkeleri kabul eden partilerle iş birliğine açık olduklarını söylediği aktarıldı. Yashar milletvekili Yoram Cohen'in, seçim sonuçlarının değişim talebi gösterdiği ve yeniden erken seçimin yanlış olacağı yönündeki görüşü de habere yansıdı.

Kaynaklar arasında bir fark var: TRT, 67 rakamını Herzog'un istişarelerine dayandırırken CNN Türk, bu sayının iki Filistinli liste Eisenkot'u desteklediğinde ulaşıldığını yazdı. Her iki anlatım da 48 ve 19 sandalyenin toplamını (67) işaret ediyor.

Ne anlama geliyor

Hükümet kurma görevi, bir liderin 61 sandalyelik çoğunluğu sağlayabileceği bir koalisyon kurmasıyla sonuçlanmalı. Görevin Eisenkot'a verilmesi halinde, onun koalisyon ortaklarını bulması gerekecek; Netanyahu'ya verilmesi halinde ise farklı bir sandalye hesabı ortaya çıkacak. Kaynaklarda, Netanyahu'nun 46 milletvekili desteğine ek olarak hangi sandalyelere ulaşabileceği ayrıntısı yer almıyor. Bu nedenle hangi koalisyonun oluşacağı şu an belli değil.

Vatandaş açısından süreç, yeni bir hükümetin ne zaman ve hangi programla kurulacağına bağlı. Kaynaklarda bu aşamada ekonomi ya da politika alanında somut bir değişiklik belirtilmiyor; bu konuda yorum yapmak erken.

Bundan sonra ne olacak

Herzog'un pazar günü açıklayacağı isim, hükümet kurma sürecinin ilk adımını oluşturacak. Görevi alan lider koalisyon görüşmelerine başlayacak. Kaynaklarda görevin süresi ya da olası erken seçim takvimi hakkında ayrıntı yok.

Sıkça sorulan sorular

• Hükümet kurmak için kaç sandalye gerekiyor? 120 sandalyeli Meclis'te en az 61 milletvekilinin desteği gerekiyor.
• Herzog kararını ne zaman açıklayacak? Pazar günü açıklayacağını söyledi; kaynaklarda kesin saat belirtilmiyor.
• İsrail vatandaşı Filistinlileri temsil eden listeler neden önemli? İki liste 19 sandalyeyle Meclis'te kilit konumda.