AB Liderlerinden Enerji Krizine Karşı Ortak Alım ve Bütçe Esnekliği Çağrısı

Avrupa Birliği liderleri, tırmanan enerji maliyetlerinin hanehalkı ve işletmeler üzerindeki yükünü hafifletmek amacıyla Brüksel yönetimine koordineli önlemler alma çağrısında bulundu. Avrupa Konseyi zirvesinde bir araya gelen üye ülke liderleri, Avrupa Komisyonundan yüksek enerji fiyatlarından doğrudan etkilenen sektörlere yönelik mali desteklerin uzatılmasını ve hedefli geçici tedbirlerin devreye sokulmasını istedi.

Zirve görüşmelerinde enerji arz güvenliğine dikkat çeken hükümet temsilcileri, 2009 yılından bu yana kapasitesi düzenli olarak gerileyen Avrupa petrol rafinerilerinin verimliliğinin artırılması gerektiğini vurguladı. Ayrıca Rusya-Ukrayna savaşı sonrasında Rus gazının ikame edilmesi amacıyla kurulan platforma benzer biçimde, enerji kaynaklarının gönüllülük esasına dayalı olarak ortak temin edilmesine yönelik mekanizmaların değerlendirilmesi talep edildi.

Artan enerji giderleri ve yeniden hızlanan enflasyon, üye ülkelerin kamu maliyeleri üzerindeki baskıyı artırdı. İtalya ve Yunanistan, enerji krizinin getirdiği olağanüstü koşullar nedeniyle bütçe kurallarını ihlal etmiş sayılmaksızın ilave harcama yapabilmek adına Brüksel'den bütçe esnekliği talebinde bulundu. Yunanistan Başbakanı Kiryakos Miçotakis, enerji maliyetlerinin enflasyonu tetiklediğini belirterek en kırılgan kesimler için ek adımların şart olduğunu ancak nihai uzlaşmanın zaman alacağını ifade etti. Finlandiya Başbakanı Petteri Orpo da düşük fiyatların güvence altına alınması için kısa vadeli acil adımların zorunluluğuna dikkat çekti.

Uluslararası Enerji Ajansı tarafından 14 Ekim'de yayımlanan değerlendirmelere göre, küresel motorin piyasasındaki arz sıkışıklığının 2027 yılının ileri dönemlerine kadar sürmesi bekleniyor. Ajans, Avrupa'daki toptan motorin fiyatlarının önümüzdeki haftalarda yeniden yükselebileceği uyarısında bulunurken, gösterge fiyatların eylüldeki varil başına 200 dolar seviyelerinden gerilemesine karşın ham petrolün ve kriz öncesi seviyelerin yaklaşık iki katında seyrettiğini kaydetti.

Zirvede jeopolitik risklerin küresel tedarik zincirleri üzerindeki kalıcı tahribatına da dikkat çekildi. Orta Doğu'daki çatışmaların Hürmüz Boğazı ve stratejik deniz yollarında yaratabileceği aksamalar ile Rus rafinerilerine yönelik saldırıların yakıt krizini derinleştirdiği belirtildi. Ayrıca yatırım stratejisti Desmond Lawrence'ın 14 Ekim tarihli analizinde Fransa ve Belçika'nın sürdürülemez bir borç yüküne doğru ilerlediği uyarısı yer alırken, kriz ortamının Almanya, Hollanda ve İsveç gibi bütçeye net katkı sağlayan ülkelerin tepkisiyle karşılaşan çok yıllı AB bütçesi müzakerelerini zorlaştıracağı ifade edildi.

Görüşmeler kapsamında AB liderleri, Avrupa Komisyonunun petrol ve gaz ithalatçılarına yönelik metan emisyonlarının izlenmesi ve raporlanması kurallarını bir yıl süreyle erteleme önerisini memnuniyetle karşıladı. Çevreci grupların eleştirdiği ve standart piyasa fiyatlarıyla 5,3 milyar ila 13,6 milyar avro gelir potansiyeli taşıdığı hesaplanan düzenleme ertelemesinin yürürlüğe girmesi için Avrupa Parlamentosunun onayı aranacak.