AB Petrol ve Enerji Şirketlerine Ek Vergi İçin Çalışma Grubu Kuruyor

Avrupa Birliği (AB), petrol ve enerji sektöründe faaliyet gösteren şirketlerin yüksek kazançlarından ek vergi alınmasına yönelik girişimde yeni bir aşamaya geçti. Almanya'nın öncülüğünde altı üye ülkenin gündeme taşıdığı düzenleme önerisi, 9 Ekim tarihinde Lüksemburg'da düzenlenen AB maliye bakanları toplantısında ele alındı. Görüşmelerin sonucunda Avrupa Komisyonu bünyesinde konuyu teknik düzeyde inceleyecek bir çalışma grubu oluşturulması kararlaştırıldı.

İrlanda Maliye Bakanı ve AB Konseyi dönem başkanlığı temsilcisi Simon Harris, toplantı sonrasında yaptığı açıklamada enerji şirketlerinin olağanüstü kazançlarının vergilendirilmesine ilişkin alternatif modellerin teknik düzeyde araştırılacağını duyurdu. Girişim; Almanya, İtalya, İspanya, Polonya, Portekiz ve Avusturya'nın 21 Ağustos tarihinde AB dönem başkanlığına ortak mektup göndererek konunun Birlik düzeyinde ele alınmasını talep etmesiyle başlamıştı.

Karar aşaması henüz petrol devlerine doğrudan yeni bir vergi getirildiği anlamına gelmiyor. Avrupa Komisyonunun Ekonomiden Sorumlu Üyesi Valdis Dombrovskis, olağanüstü kârların vergilendirilmesinde üye ülkelerin kendi ulusal mevzuatlarını uygulamasının daha uygun olacağını savunurken; altı ülke Avrupa çapında ortak ve bağlayıcı bir mekanizma kurulmasını talep ediyor. Hangi kazançların kapsama alınacağı ve toplanan gelirlerin ülkeler arasında nasıl paylaştırılacağı konularında görüş ayrılıkları sürüyor.

Avrupa Birliği benzer bir uygulamayı enerji krizinin derinleştiği 2022 yılında geçici dayanışma katkısı adıyla yürürlüğe koymuştu. Söz konusu düzenlemede petrol, doğal gaz, kömür ve rafineri sektörlerindeki şirketlerin 2022 ve 2023 kârlarının, 2018-2021 dönemi ortalama kârını yüzde 20'den fazla aşan kısmına en az yüzde 33 oranında ek vergi uygulanmıştı. Yeni çalışma grubunun, 2022 yılındaki geçici uygulamanın sonuçlarını da masaya yatırması bekleniyor.

Oluşturulacak çalışma grubu, çok uluslu petrol şirketlerinin AB dışındaki faaliyetlerinden elde ettikleri kazançların kapsama alınıp alınamayacağını da değerlendirecek. Farklı ülkelerde üretim, rafineri ve ticaret faaliyeti yürüten şirketlerin sınır ötesi kârlarının vergilendirilmesi, uluslararası vergi anlaşmaları ve çifte vergilendirme hükümleri çerçevesinde teknik incelemeden geçirilecek.

9 Ekim toplantısının ardından yeni bir vergi oranı, bağlayıcı yasa taslağı veya net bir takvim açıklanmadı. Fransa gibi bazı ülkeler uygulama yöntemine dair çekinceler taşırken, mali disiplin odaklı üyeler yeni bir ortak vergiye karşı çıkıyor. Düzenlemenin Türkiye'ye doğrudan bağlayıcılığı bulunmamakla birlikte, küresel enerji maliyetleri ve uluslararası akaryakıt ticareti üzerinden dolaylı yansımalar doğurabileceği belirtiliyor.