ABD helyumu kritik madde ilan etti; Avrupa tedarik sıkıntısıyla karşı karşıya

ABD, yarı iletken üretimi ve enerji alanındaki temel rolü ile küresel tedarikteki aksamalara ilişkin endişeler nedeniyle helyumu kritik madde ilan etti. Karar cuma günü ABD Enerji Bakanlığı tarafından alındı.

Kararla helyum üreticileri için ek federal fonların kullanılabileceği ve maddenin hükümet tarafından daha yakından izleneceği bildirildi. Helyum ağırlıklı olarak doğal gazın işlenmesi sırasında yan ürün olarak elde ediliyor. ABD hem doğal gaz hem helyum üretiminde dünyanın en büyük ülkesi; Katar ve Rusya da önde gelen üreticiler arasında yer alıyor.

Euronews'in aktardığına göre Katar'ın helyum ihracatı, İran'ın İsrail ve ABD ile savaşı sırasında Hürmüz Boğazı'nı kapatması nedeniyle ciddi biçimde aksadı. İran'ın Katar'daki altyapıya yönelik saldırıları da tedariki olumsuz etkiledi. Rusya ise nisan ayında iç piyasasını korumak amacıyla geçici ihracat kısıtlamaları getirdi.

ABD Enerji Bakanı Chris Wright, yönetimin kritik malzemelerde dış kaynaklara bağımlılığı azaltmayı, yerli üretimi artırmayı ve ekonomik ve ulusal güvenliği güçlendirmeyi hedeflediğini söyledi. Wright, kararın Amerika'nın imalat sanayisinin yeniden güçlenmesi ve gerekli malzemelerin temin edilmesi amacını taşıdığını belirtti.

Avrupa tarafında ise Çin'in temmuz ayında helyuma geçici ihracat yasağı getirmesi tedarik baskısını artırıyor. Financial Times'ın temmuz tarihli bir haberine göre Çin, büyük bir üretici olmasa da Rusya'dan Avrupa'ya giden sevkiyatlar için transit merkez işlevi görüyor. AB'nin 2024'te Rus helyumunun doğrudan ithalatını yasakladığı, bazı sevkiyatların ise Çin üzerinden Avrupa pazarlarına ulaşmaya devam ettiği bildiriliyor.