Avrupa'da Rafineri Marjları Petrol Şirketi Hisselerini Yüzde 87'ye Varan Oranda Artırdı

Avrupa akaryakıt piyasasında yaşanan arz sıkıntıları ve tarihi seviyelere ulaşan rafineri marjları, kıtanın büyük petrol ve gaz üreticilerinin hisse değerlerinde sert yükselişleri beraberinde getirdi. Dizel, benzin ve jet yakıtı tedarikinde görülen darboğazlar, ham petrol maliyeti ile rafine ürün satış fiyatı arasındaki farkı ifade eden crack spread oranlarını rekor düzeylere taşıdı. Bu gelişme, tüketiciler açısından maliyet baskısını artırırken enerji şirketlerinin kârlılıklarını katladı.

Rafineri marjlarındaki hızlı tırmanışta küresel tedarik zincirindeki aksamalar belirleyici oldu. Hürmüz Boğazı çevresindeki jeopolitik gerilim Körfez rafinerilerinden gerçekleştirilen yakıt sevkiyatını sekteye uğratırken, Rusya'nın rafinerilerine yönelik saldırılar sonrası dizel ihracatını durdurması piyasayı daha da daralttı. Sektörel veri sağlayıcısı OPIS verilerine göre, Avrupa'da dizel için rafineri marjı Kasım 2025'teki varil başına yaklaşık 46 dolar seviyesinden iki katına yaklaştı.

Avrupa Merkez Bankası (ECB) da akaryakıt ve rafineri marjlarındaki artışın enflasyonist etkilerine dikkat çekiyor. ECB Başkanı Christine Lagarde, rafineri marjlarının enflasyon sepetinde yeni bir darboğaz yarattığını vurguladı. ECB hesaplamalarına göre bölgede enerji enflasyonu temmuzdaki yüzde 10,3 seviyesinden ağustosta yüzde 14,3'e yükselirken, dizel rafineri marjı pompa fiyatının yaklaşık beşte birini (litre başına 41 sent) oluşturuyor.

Piyasa değeri 10 milyar avronun üzerinde bulunan enerji devleri arasında Repsol, yılbaşından bu yana kaydettiği yüzde 87,2'lik artışla en yüksek performansı sergiledi. Şirketin ilk yarıdaki düzeltilmiş net kârı 2,71 milyar avroya ulaşırken, bu tutarın 1,68 milyar avrosunu endüstriyel rafineri faaliyetleri oluşturdu. İkinci sırada yer alan Neste, karşılaştırılabilir FAVÖK'ünü 341 milyon avrodan 1,20 milyar avroya çıkararak hisselerinde yüzde 76,4'lük prim sağladı.

Sıralamada Norveçli Equinor hisseleri yüzde 67,9 artışla üçüncü olurken, Vår Energi yüzde 56,2 ile dördüncü, Polonyalı Orlen yüzde 55,6 ile beşinci sırada yer aldı. Düzenlemeye tabi piyasada çalışan Romgaz hisseleri yüzde 53,6, Portekizli Galp yüzde 49,3, Avusturyalı OMV yüzde 48,7, İtalyan Eni yüzde 44,9 ve Fransız TotalEnergies yüzde 40,6 oranında değer kazandı. Enerji devi TotalEnergies, rafineri marjının varil başına 4,7 dolardan 13,5 dolara çıkmasıyla ikinci çeyrek düzeltilmiş kârını 6 milyar dolara taşıdı.