Bayraktar: 2040'ta enerjide dışa bağımlılık bitecek

Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar, Mersin'de MÜSİAD 113. Genel İdare Kurulu Toplantısı Gala Yemeği'nde yaptığı konuşmada, Türkiye'nin 2040 yılına geldiğinde ihtiyaç duyduğu doğal gaz ve petrolü yurt içi ve yurt dışı üretimiyle tamamen karşılayabileceğini ve böylece enerjide dışa bağımlılığını sona erdirmiş bağımsız bir ülke olacağını belirtti. Bayraktar, bu hedefin, bir gün önce açıklanan "Milli Enerji 2040" vizyon belgesinin özünü oluşturduğunu hatırlattı.

Bayraktar, hem Türkiye'nin hem de iş dünyasının yeni dünyaya hazırlıklı olması gerektiğini söyledi. Hürmüz krizi ve Babülmendep'te yaşanan gelişmeleri anan Bayraktar, mevcut durumun enerji alanında 1973 petrol ambargosundan ve 1979 petrol krizinden daha büyük bir kriz olduğunu ifade etti. Enerji alanındaki son gelişmelerin herkesi finansal açıdan etkilediğini de belirtti.

Bakan, Türkiye ekonomisinin yeni bir aşamaya geldiğini vurguladı. 2002'de bankacılık krizinden çıkılırken yaklaşık 235-236 milyar dolar olan ekonominin bugün 1,8 trilyon dolara ulaştığını, 2027'de ise yaklaşık 2 trilyon dolarlık ve kişi başı milli gelirin 20 bin doları aşacağı bir ekonominin hedeflendiğini söyledi. Bayraktar, maliyetlerin arttığını ve sanayinin daha katma değerli üretime yönelmesi gerektiğini, Türkiye'nin artık ucuz işgücüne dayanan bir ülke olmadığını kaydetti.

Bayraktar, enerji ithalatının cari açık üzerindeki etkisine de değindi. Son 4-5 yılda Türkiye'nin ortalama cari açığının 33 milyar dolar olduğunu belirten Bayraktar, enerji ithalatının payının yüzde 68'den yüzde 48'e düşürülmesi halinde cari açığın sıfıra inebileceğini söyledi. Bu projeksiyonun 2030 için görüldüğünü, 2030'da enerji ithalatından kaynaklı bir cari açık olmamasının beklendiğini ifade etti. Bayraktar, enerji bağımsızlığının yalnızca arz güvenliğiyle ilgili olmadığını, jeopolitik gerilimlerde Türkiye'ye stratejik bir güç kazandıracağını da sözlerine ekledi.

Bakan, enerjinin verimli kullanılmasının önemine dikkat çekti. 2024-2030 Ulusal Enerji Verimliliği Eylem Planı kapsamında yaklaşık 20 milyar dolarlık kamu ve özel sektör yatırımı yapılacağını, bu yolla birincil enerjinin yüzde 15 azaltılmasının ve elektrikleşme ile enerji verimliliği yatırımlarının 15 milyar dolara çıkarılmasının hedeflendiğini söyledi. Elektrikleşme hedefi kapsamında, enerjinin ekonominin tüm alanlarında kullanımında elektriğin payının 2040'a kadar yüzde 36'ya çıkarılmasının amaçlandığını belirtti. Sanayide elektriğin payının yüzde 28, binalarda ise yüzde 22 olduğunu, ulaştırmada yüzde 1 olan oranın yüzde 20'lerin üzerine çıkarılmasını hedeflediklerini ifade etti.

Ulaştırmada elektrikli araç sayısına ilişkin de bilgi veren Bayraktar, bugün Togg ile birlikte sayısı yarım milyonu bulan elektrikli araç sayısının 2040'ta yaklaşık 20 milyona ulaşacağını söyledi. Bu dönüşümle günlük petrol talebinin 1,2 milyon varil yerine 718 bin varil düzeyinde tutulabileceğini, doğal gaz talebinin ise 2040'ta öngörülen 77 milyar metreküp yerine 55-57 milyar metreküp düzeyinde tutulmaya çalışılacağını belirtti. Bu kapsamda ısı pompaları, nükleer, kömür ve yenilenebilir kaynakların payının artırılacağını dile getirdi. Yenilenebilir enerjide Türkiye'nin rüzgâr ve güneşte 45 bin megavat kurulu güce ulaştığını, 2040'ta bu gücün 175 bin megavata çıkarılmasının hedeflendiğini, 6 bin megavatlık deniz üstü rüzgâr potansiyelinin de değerlendirileceğini söyledi.

Bayraktar, doğal gaz alanındaki çalışmalara da değindi. Sakarya Gaz Sahası'nın ikinci fazının yıl sonuna kadar Osman Gazi Yüzer Üretim Platformu'nda devreye alınacağını ve Türkiye'nin yaklaşık 7,5 milyar metreküp kendi gazını üreten bir ülke olacağını belirtti. 2028'de doğal gaz üretimini dört katına çıkarmayı hedeflediklerini söyledi. Karadeniz ve Akdeniz'de yeni keşifler için çalışmalar yapıldığını da ekledi. Bayraktar, Avrupa'da gaz fiyatlarına ilişkin olarak 1000 metreküp gazın fiyatının neredeyse 1000 dolara ulaştığını, 7,5 milyar metreküpün piyasa fiyatıyla 7,5 milyar dolar tutacağını söyledi.

Bakan, son beş yılda elektrik ve doğal gazda verilen desteklerin toplamının 74,9 milyar dolar olduğunu, yıllık ortalamanın 15 milyar dolar olduğunu bildirdi. Doğal gazda desteğin yüzde 63'e ulaştığını, desteklerin sabit ve dar gelirli kesimler ile en düşük emekli maaşı alanlara yönlendirilmesi için düzenlemeler yapıldığını, çok tüketenin destek programından çıkarıldığını belirtti.

Bayraktar, madenlerin katma değerli biçimde ekonomiye kazandırılması gerektiğini, bunun iş sağlığı ve güvenliğinden ödün verilmeden ve çevresel kaygılar gözetilerek yapılacağını söyledi. Mersin Valisi Atilla Toros, Mersin Uluslararası Limanı'nın dünyanın ilk 100 konteyner limanı arasında yer aldığını ve kentte 7 organize sanayi bölgesi bulunduğunu anlattı. MÜSİAD Genel Başkanı Burhan Özdemir ise derneğin Türkiye'de 78, yurt dışında 84 ülkede 100 noktada temsil edildiğini belirterek, bu hafta Eximbank ile bir protokol imzalandığını bildirdi.