ÇED Yönetmeliği değişti: Sanayi ve enerji yatırımlarında yeni kurallar

Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığının hazırladığı Çevresel Etki Değerlendirmesi (ÇED) Yönetmeliği'nde değişiklik, 7 Kasım 2026 tarihli ve 33423 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanarak aynı gün yürürlüğe girdi. Değişiklikle termik santraller, endüstriyel yakma tesisleri ve su projelerinin hangi ÇED sürecine gireceğini belirleyen listeler yeniden düzenlendi. Düzenlemede geçiş süresi öngörülmedi.

Neler değişti

Doğrudan ÇED sürecine tabi olan EK-1 listesinde "termik güç santralleri" başlığı "termik ve nükleer güç santralleri ile diğer yakma tesisleri" olarak değiştirildi. Bu başlık altında toplam ısıl gücü 300 MWt ve üzeri termik santraller ile aynı gücün üzerindeki gaz, buhar ve sıcak su üreten endüstriyel tesisler yer alıyor. Nükleer güç santralleri ile diğer nükleer tesislerin kurulması ya da sökümü de bu kapsamda düzenlendi.

Ön inceleme ve değerlendirmeye tabi projeleri gösteren EK-2 listesinde ise toplam ısıl gücü 20 MWt ve üzeri termik santraller ile aynı gücün üzerindeki gaz, buhar ve sıcak su üretimine yönelik endüstriyel tesisler listeye alındı. Bu projeler için proje tanıtım dosyası hazırlanacak.

Su projelerinde EK-1 listesine "akarsu havzaları arasında su aktarma projeleri" maddesi eklendi. Akarsu yatakları için ise sürekli akış gösteren akarsuların yataklarında 5 kilometre ve üzerinde düzenleme yapılan projeler ön inceleme ve değerlendirmeye tabi tutuldu.

Kaynaklar ne diyor

TRT Haber, değişikliğin proje tanımlarını ve sınıflandırmalarını güncellediğini aktardı; yönetmelikteki başlık değişikliklerini ve eşikleri ayrıntılı olarak sıraladı. Dünya Gazetesi ise aynı düzenlemeyi enerji ve sanayi yatırımları açısından değerlendirdi. Gazete, 300 MWt sınırının 2022 yılında yayımlanan yönetmelikte de bulunduğunu, son değişiklikle bu sınırın ayrı bentlerde tanımlandığını belirtti.

Dünya Gazetesi ayrıca MWt biriminin tesisin toplam ısıl gücünü ifade ettiğini, elektrik üretim kapasitesini değil, bu nedenle iki ölçünün karıştırılmaması gerektiğini vurguladı. Boru aracılığıyla yapılan içme suyu taşımalarının su aktarma maddesinin dışında tutulduğu da yalnızca bu kaynakta yer alıyor.

Ne anlama geliyor

Değişiklik, yatırımcılar açısından hangi projenin doğrudan ÇED raporu, hangisinin ön inceleme ve proje tanıtım dosyası gerektirdiğini belirliyor. 20 ile 300 MWt arasındaki termik ve endüstriyel yakma tesisleri, önceki düzenlemeye kıyasla ön inceleme kapsamına alındığı için bu aralıktaki yatırımların izin takvimi bu kurala göre planlanacak. Dünya Gazetesi, düzenlemenin mevcut bütün sanayi tesislerinin yeniden ÇED başvurusu yapmasını gerektirmediğini, her yatırımın kendi durumuna göre değerlendirileceğini belirtti. Ancak bu değerlendirme, proje türü ve kapasitesine bağlı olduğu için genel bir sonuç çıkarmak henüz mümkün değil.

Sıkça sorulan sorular

• Düzenleme ne zaman yürürlüğe girdi? Resmî Gazete'de 7 Kasım 2026 tarihli ve 33423 sayılı sayıda yayımlanarak aynı gün yürürlüğe girdi.
• Mevcut tesislerin yeniden ÇED başvurusu yapması gerekiyor mu? Dünya Gazetesi'ne göre düzenleme bunu genel bir zorunluluk olarak getirmiyor; her yatırım kendi durumuna göre değerlendirilecek.
• 20 MWt sınırı ne anlama geliyor? Toplam ısıl gücü 20 MWt ve üzeri olup 300 MWt'nin altında kalan termik ve endüstriyel yakma tesisleri ön inceleme ve değerlendirme sürecine tabi olacak.
• Boru ile yapılan içme suyu taşımaları da kapsama giriyor mu? Hayır, bu taşımalar yeni eklenen su aktarma maddesinin dışında tutuldu.