Doğu Akdeniz'de NAVTEX krizi: Ankara karşı NAVTEX ile yanıtladı

Yunanistan, Girit-GKRY elektrik bağlantısını kapsayan GSI projesinde çalışacak Fransız Nexans firmasının "Abeille Marengo" adlı araştırma gemisi için NAVTEX yayımladı. Bildirime göre gemi bugünden itibaren 6 Mart 2027'ye kadar ilgili bölgede çalışma yapabilecek. Gemi, 27 Ekim'den beri Girit'te demirli bekliyordu.

Türkiye Dışişleri Bakanlığı, bu bölgenin bir kısmının Türkiye'nin Birleşmiş Milletler'e bildirdiği kıta sahanlığı içinde kaldığını belirtti. Bakanlık, yetkisiz istasyonun NAVTEX mesajında belirtilen araştırma faaliyetlerine Türk makamlarının muvafakatinin bulunmadığını ve Türk deniz yetki alanlarındaki tüm araştırma faaliyetlerinin ilgili Türk makamlarıyla koordine edilmesi gerektiğini bildirdi. Ankara bu çerçevede karşı NAVTEX yayımladı. Yunanistan Dışişleri Bakanlığı ise izin sürecinin yetkili Yunan makamlarınca tamamlandığını ve gemi için gerekli bildirimin derhal yayımlandığını açıkladı.

Haberde, Temmuz 2024'te Çoban Adası (Kasos) civarında benzer bir girişimde iki ülkenin sert biçimde karşı karşıya geldiği hatırlatıldı. O tarihte Ankara bölgeye savaş gemileri ve SİHA'lar göndermişti. Bu kez arka plandaki havanın daha itidalli olduğu belirtildi.

Yunanistan ve GKRY ayrıca Suudi Arabistan'dan Avrupa'ya su altı optik bağ kurulmasını hedefleyen EMC projesi kapsamında NAVTEX duyurusu yayımladı. Yunanistan, KOBI RUEGG'in kendi bölgesindeki çalışmalar için 11 Kasım'a, GKRY 15 Kasım'a kadar süre öngördü. Türkiye, bu projeye itirazı olmadığını, ancak Doğu Akdeniz'deki Türk kıta sahanlığına dair kararların kendisine ait olduğunu belirtti. Ankara ayrıca GKRY'nin ilan ettiği NAVTEX'e itiraz etti ve bu duyuruda "Kıbrıs" adının kullanılmasına karşı çıkarak söz konusu girişimlerin kabul edilmediğini bildirdi. Gemi GKRY'nin güneyinde seyrine devam etti.

Kathimerini gazetesi, bir Türk diplomatik kaynağına dayanarak, Fransız tarafının Türkiye ile temas halinde olduğunu ve bir NAVTEX daha beklendiğini yazdı. Haberde, Ankara'nın sahadaki izin meselesini diplomatik girişimlerle gündeme getireceği değerlendiriliyor. Avrupa Komisyonu da 4 Kasım'da yayımladığı yıllık raporda Doğu Akdeniz'deki Türk tezlerine karşı çıkmıştı. Yunanistan, GKRY ve İsrail, Atina'daki savunma zirvesinde Türkiye-Libya Deniz Yetki Alanları Mutabakatı'na karşı ortak tutum aldıklarını açıkladı.

Türkiye Dışişleri Bakanlığı açıklamasında, Yunanistan ve GKRY tarafından yayımlanan yetkisiz seyir ikaz duyurularının ülkesince iptal edildiğini, geminin kıta sahanlığı sınırları içinde kalan kısmı için gerekli muvafakat sürecinin henüz tamamlanmadığını belirtti.