Endonezya'da yangın kaynaklı hava kirliliği Eylül'de 3 binden fazla ölüme yol açtı

Helsinki merkezli araştırma kuruluşu Centre for Research on Energy and Clean Air (CREA), Endonezya'da aylardır süren orman ve arazi yangınlarından kaynaklanan hava kirliliğinin Eylül ayında tahmini 3.560 kişinin ölümüne yol açtığını bildirdi. CREA'nın açıklamasına göre bu tahmin Ağustos ayına ait tahminin iki katına denk geliyor. Araştırma, PM2,5 kirliliğinin kısa vadeli etkilerini ölçüyor; yani ölümler birkaç gün içindeki maruziyetlere atfedildi.

Rapora göre yangın dışı kaynaklar, yani kentsel enerji üretimi, sanayi ve ulaşım, Eylül ayında ek 1.750 ölüme neden oldu ve ülkedeki toplam ölüm sayısı 5.310'a ulaştı. Endonezya'nın yaklaşık 290 milyon nüfusu bulunuyor. Aynı ayda yaklaşık 57,8 milyon kişinin sağlıksız ila tehlikeli düzeyde hava soluduğu belirtildi. Ülke genelinde 330 binden fazla akut solunum yolu enfeksiyonu vakası kaydedildi. Ölümlerin çoğu Borneo adasının Endonezya'ya ait bölümünde, Java ve Sumatra adalarında ile ülkenin doğusunda gerçekleşti. Rapora göre PM2,5 maruziyeti Eylül'de Dünya Sağlık Örgütü'nün yıllık eşiğini ulusal düzeyde yedi kattan fazla, Sumatra'da 10 kat, Kalimantan'da 24 kat aştı. Java'da ölümlerin yüzde 73 ila 80'inin, Eylül'de 1.530 ölümün, yangın dışı kaynaklara atfedildiği kaydedildi.

Kuraklık ve El Niño hava olayının etkisiyle sürdürülen yangınlarda, deforestasyonu izleyen Nusantara Atlas kuruluşuna göre Eylül'e kadar geçen dokuz ayda 1,9 milyon hektardan fazla alan yandı. Hükümet bu rakamı ne doğruladı ne de reddetti. Dumanın Malezya, Singapur, Filipinler ve Doğu Timor'a kadar ulaştığı belirtildi. Uzmanlar, yangınların büyük ölçüde kereste, palmiye yağı veya madencilik şirketlerinin kullandığı yakarak arazi açma yöntemlerinden kaynaklandığını söylüyor. Landscape Indonesia danışmanlık şirketinin CEO'su Agus Sari, hükümetin hazırlığının zayıf olduğunu ve yaşananın öngörülebilir ve önlenebilir bir afet olduğunu söyledi; BNPB ulusal afet yönetimi kurumunun bütçesindeki kesintilerin çalışmaları engellediğine dikkat çekti. CREA raporu, hükümetin yangına müdahaleden, drenaj nedeniyle yangına açık hale gelen turba arazilerinin restorasyonuna geçmesi gerektiğini savunuyor ve yakarak arazi açmaya karşı yaptırımların ile imtiyaz sahiplerinin hukuki sorumluluğunun güçlendirilmesi çağrısında bulunuyor.