Seçim sonrası yapay zekâ hisselerinde sert satış: Küresel piyasalarda tablo ne?

ABD'deki Kongre ara seçimlerinde Demokratların Temsilciler Meclisi ve Senato'da çoğunluğu sağlamasının ardından yapay zekâ şirketlerinin hisselerinde sert satış yaşandı. Perşembe günkü işlemlerde küresel borsaların toplam piyasa değeri yaklaşık 4 trilyon dolar eridi; teknoloji hisselerinde yaklaşık 2,5 trilyon dolarlık değer kaybı oluştu. Haftanın son işlem günü Beyaz Saray'ın yapay zekâ sektörünü destekleyen açıklamaları geldi ve teknoloji hisselerinde toparlanma görüldü.

Neler biliniyor

Kaynaklar, satış baskısının iki temel kaygıdan beslendiğini aktarıyor: siyasi düzenleme riski ve finansman koşullarındaki sıkılaşma. Ekonomim'in Washington Post'a dayanan haberine göre yatırımcılar, Demokratların güç kazanmasıyla veri merkezi yatırımlarının yavaşlayabileceğini ve sektöre yönelik düzenlemelerin sıkılaşabileceğini değerlendiriyor. TRT Haber ise Arizona'dan Demokrat Temsilciler Meclisi üyesi Yassamin Ansari'nin yapay zekâ alanında daha sıkı düzenleme ve gelişmiş yapay zekâ teknolojilerinin geliştirilmesine geçici ara verilmesi yönündeki çağrılarına diğer üyelerin destek vermesinin regülasyon risklerini artırdığını yazıyor.

Veri merkezi kapasitesinin yaklaşık yarısının, siyasi kontrolün Demokratlara geçtiği dört eyalette, Texas, Ohio ve Michigan dahil, bulunduğu belirtiliyor. Euronews Türkçe'nin aktardığına göre Teksas'ta Demokrat Gina Hinojosa, veri merkezi inşaatlarına moratoryum uygulanmasını savunarak valiliği kazandı. Wells Fargo verilerine göre ABD'de planlanan veri merkezlerinin elektrik kapasitesinin yüzde 27'si Teksas'ta bulunuyor.

Kaynaklar ne diyor

Ekonomim, Başkan Donald Trump'ın veri merkezi yatırımlarına tam destek verdiğini ve bu projeleri hayata geçirmek isteyen eyaletlerle çalışacağını açıkladığını aktarıyor. Aynı haberde, Demokrat Gina Hinojosa'nın Teksas valiliği seçimini kazanmasının ardından SpaceX hisselerinin yaklaşık yüzde 13 düştüğü, cuma günü kaybın bir bölümünün telafi edildiği belirtiliyor. TRT Haber ise ABD'de Demokratların zaferinin Trump'ın politikalarını hayata geçirme gücünü zayıflattığı yönündeki değerlendirmeyi aktarıyor.

Finansman tarafında Ekonomim, tahvil yatırımcılarının veri merkezi şirketi CoreWeave'e borç vermek için yüzde 16'nın üzerinde getiri talep ettiğini, şirketin yılın başında yaklaşık yüzde 10 faizle borçlanabildiğini yazıyor. Bazı veri merkezi şirketlerinin de yatırımcı ilgisinin azalması nedeniyle bu ay planladıkları halka arzlardan vazgeçtiği bildirildi.

Şirket bazında Nvidia hisseleri son bir ayda değerinin yaklaşık dörtte birini kaybetti, Intel'in piyasa değeri yarı yarıya geriledi. TRT Haber haftalık bazda Marvell Technology'nin yüzde 28,1, Intel'in yüzde 14,4, Broadcom'un yüzde 9,9 ve Nvidia'nın yüzde 8,8 değer kaybettiğini aktarıyor. Apple'ın ise net karının yıllık bazda yüzde 12 artarak 30,7 milyar dolara ulaştığı, ancak bellek çipi maliyetlerinin brüt kar marjını baskılayabileceği uyarısının hisselerde satışı artırdığı kaydedildi.

Arka plan

Yapay zekâ altyapısına yapılan yatırımlar son dönemde ABD ekonomik büyümesinin önemli destekleyicilerinden biri haline gelmişti. Ekonomim'e göre Anthropic'in üçüncü çeyrek gelir artışı önceki çeyrekteki yüzde 144'ten yüzde 47'ye geriledi ve bazı analistler büyüme oranının yılın son üç ayında yarı yarıya düşebileceğini öngörüyor. Gartner yöneticisi Will Sommer ise 2030'a kadar neocloud şirketlerinin yüzde 80'inin iflas etmesini, satın alınmasını ya da birleşmesini beklediğini söyledi.

Öte yandan Küresel piyasalarda bu hafta Orta Doğu'daki gelişmeler de etkili oldu. TRT Haber'e göre Brent petrolün varil fiyatı haftalık bazda yaklaşık yüzde 16 düşerek 97,8 dolara indi. Aynı kaynak, İngiltere Merkez Bankasının politika faizini 25 baz puan artırarak yüzde 4'e çıkardığını bildiriyor.

Ne anlama geliyor

Kaynaklara göre büyük teknoloji şirketlerinin yapay zekâ yatırımlarından vazgeçtiğine dair bir işaret yok. Alphabet, Microsoft ve Amazon başta olmak üzere sektörün önde gelen şirketlerinin bu yıl yaklaşık 1 trilyon dolar yatırım ayırması, gelecek yıl harcamalarını artırması bekleniyor. Bu nedenle sert satışın, kısa vadeli bir yeniden fiyatlama mı yoksa daha uzun süreli bir yatırım yavaşlaması mı olduğu henüz net değil.

Makro tabloda ise ABD ekonomisi temmuz-eylül döneminde yıllıklandırılmış yüzde 3,4 büyüdü ve işverenler ekim ayında 165 bin yeni istihdam oluşturdu. Ekonomim'e göre hisse fiyatlarındaki düşüş, ekonominin yaklaşık yüzde 70'ini oluşturan tüketici harcamalarını baskılayabilir; bu bir değerlendirmedir ve kesin bir sonuç değildir.

Faiz beklentisi de öne çıktı. TRT Haber'e göre güçlü istihdam verisi Fed'in faiz artırımına yönelik fiyatlamaları öne çıkardı. Richmond Fed Başkanı Thomas Barkin, faizi daha da artırması gerekeceğini düşündüğünü, ancak artışın büyüklüğü ve hızı konusunda henüz emin olmadığını söyledi. Cleveland Fed Başkanı Beth Hammack ise para politikasının sıkı bir duruşta olması gerektiğini belirtti.

Bundan sonra ne olacak

Yatırımcılar gelecek hafta açıklanacak ABD ekim ayı enflasyon verisini izleyecek. Bu verinin Fed'in faiz beklentilerini ve teknoloji hisselerinin seyrini etkilemesi bekleniyor. Veri merkezi projelerinin eyalet düzeyinde nasıl ilerleyeceği ise henüz belli değil.

Sıkça sorulan sorular

• Hangi hisseler en çok değer kaybetti? TRT Haber haftalık bazda Marvell Technology'nin yüzde 28,1, Micron Technology'nin yüzde 22, Intel'in yüzde 14,4 değer kaybettiğini aktardı.
• Demokratların zaferi veri merkezlerini doğrudan etkileyecek mi? Kaynaklar bunun bir endişe olduğunu belirtiyor; ancak etkisinin eyalet düzeyinde nasıl şekilleneceği henüz belli değil.
• Piyasalarda toparlanma var mı? Haftanın son işlem gününde Beyaz Saray'ın açıklamaları ve alım fırsatı arayışı teknoloji hisselerinde toparlanma sağladı.