TDT Dışişleri Bakanları Konseyi Ankara'da toplandı

Dışişleri Bakanı Hakan Fidan'ın ev sahipliğinde, Türk Devletleri Teşkilatı (TDT) Dışişleri Bakanları Konseyi toplantısı Ankara'da yapıldı. Dışişleri Bakanlığı'nın sosyal medya paylaşımına göre toplantı, 29-30 Ekim'de Ankara'da düzenlenen TDT 13. Zirvesi kapsamında gerçekleşti.

Toplantının bir gün önce yayımlanan haberlerde “yarın” yapılacağı bildirilmişti. Hürriyet'in aktardığı ek kaynaklara göre toplantı Cumhurbaşkanlığı Külliyesi'nde başladı. Bakan Fidan katılımcıları karşıladı, ardından aile fotoğrafı çekildi ve toplantı başladı.

Neler biliniyor

Hürriyet'e göre toplantıya Azerbaycan, Kazakistan, Kırgızistan, Özbekistan ve KKTC dışişleri bakanları katıldı. Türkmenistan'ı Ankara Büyükelçisi temsil etti. TDT Genel Sekreteri Kubanıçbek Ömüraliyev de toplantıda yer aldı. Hürriyet'in haberine göre Bakan Fidan toplantı marjında Azerbaycan Dışişleri Bakanı Ceyhun Bayramov ile görüştü.

TRT Haber'in 28 Ekim'de aktardığına göre toplantıda TDT bünyesindeki iş birliği alanları ile teşkilatın kurumsallaşmasına yönelik çalışmalar ele alınacaktı. Toplantı sonunda teşkilatın işleyişine ilişkin bazı idari ve mali nitelikli belgelerin onaylanması bekleniyordu. Toplantının gündemi ve varsa ortak metin hakkında kaynaklarda ayrıntı yer almıyor; belgelerin hangilerinin onaylandığı henüz belli değil.

Arka plan

Teşkilatın kökeni, 3 Ekim 2009'da Türkiye, Azerbaycan, Kazakistan ve Kırgızistan arasında imzalanan Nahçıvan Anlaşması ile kurulan “Türk Dili Konuşan Ülkeler İşbirliği Konseyi”ye uzanıyor. Kuruluşun adı, 2021'de İstanbul Zirvesi'nde alınan kararla “Türk Devletleri Teşkilatı” olarak değiştirildi.

Teşkilatın sekretaryası İstanbul'da bulunuyor. Teşkilatın beş üyesi Türkiye, Azerbaycan, Kırgızistan, Kazakistan ve Özbekistan; dört gözlemcisi Macaristan, Türkmenistan, KKTC ve Ekonomik İşbirliği Teşkilatı. Ana hedefler arasında karşılıklı güven, siyasi dayanışma, ekonomik ve teknik iş birliği ile Türk Dünyası'nın tarihi ve kültürel birikiminin tanıtılması yer alıyor.

TRT Haber'e göre bu yıl konsey beşinci kez toplanıyor; bunların biri olağan, dördü gayriresmi. Toplantı, 29-30 Ekim'de Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın ev sahipliğinde Ankara'da düzenlenecek 13. Zirve'nin hazırlık aşamasının bir parçası olarak değerlendiriliyor.

Kaynaklar ne diyor

TRT Haber, toplantıdan önce Bakan Fidan'ın hitabında TDT çatısı altındaki siyasi diyalog ve ortak hareket etme kabiliyetinin güçlendiğinin vurgulanmasının beklendiğini aktardı. Aynı haberde Türkiye'nin dönem başkanlığı süresince kurumsal kapasitenin, sekretaryanın beşeri ve mali imkânlarının geliştirilmesine öncelik verileceği belirtildi.

TRT Haber'in aktardığına göre Bakan Fidan'ın Afganistan'daki gelişmelere ve bunların bölgesel güvenlik ve bağlantısallık üzerindeki etkilerine dikkat çekmesi, üye ve gözlemci ülkeler arasında istişare ve koordinasyonun artırılması gerektiğini dile getirmesi bekleniyordu. Hürriyet'in haberinde ise toplantının gündemine dair bir ayrıntı yer almadı. Bu nedenle bu konuların toplantıda ne ölçüde ele alındığı kaynaklardan doğrulanamıyor.

Ne anlama geliyor

Toplantı, zirve öncesinde üye ülkelerin dışişleri düzeyinde gündemi hazırladığı bir adım olarak okunabilir. Kurumsal kapasite ve bütçe konularında onaylanacak belgeler, teşkilatın işleyişini doğrudan etkileyebilir; ancak içerikleri açıklanmadığı için somut etkisi şimdilik değerlendirmeye açıktır.

TRT Haber'in aktardığı öncelikler arasında enerji, ticaret, yatırım, dijital dönüşüm ve savunma sanayisi ile Hazar Geçişli Orta Koridor'un güçlendirilmesi yer alıyor. Bu koridorun ticaret ve taşımacılıkta hangi sonuçları doğuracağı kaynaklarda ayrıntılandırılmadı; bu yüzden etkisi için kesin bir öngörü yapılamaz.

Bundan sonra ne olacak

TDT 13. Zirvesi 29-30 Ekim'de Ankara'da yapılacak. Zirvenin gündemi ve olası ortak açıklamalar, toplantının sonuçlarının ardından netleşecek. Kaynaklarda zirvede alınacak kararlara dair bir bilgi bulunmuyor.

Sıkça sorulan sorular

• TDT nedir? Türk Devletleri Teşkilatı; Türkiye, Azerbaycan, Kırgızistan, Kazakistan ve Özbekistan üyeliğinde, sekretaryası İstanbul'da bulunan bir teşkilattır.
• Dışişleri Bakanları Konseyi ile zirve arasındaki ilişki nedir? Konsey toplantısı, Ankara'da 29-30 Ekim'de düzenlenecek 13. Zirve kapsamında yapıldı ve zirve öncesi hazırlık niteliği taşıyor.
• Toplantıda hangi ülkeler yer aldı? Hürriyet'e göre Azerbaycan, Kazakistan, Kırgızistan, Özbekistan ve KKTC dışişleri bakanları ile Türkmenistan'ı Ankara Büyükelçisi temsil etti.
• Toplantıda hangi belgeler onaylandı? Bu bilgi kaynaklarda henüz belli değil; TRT Haber yalnızca idari ve mali nitelikli belgelerin onaylanmasının beklendiğini aktardı.