Tokayev, nükleer santrallerin daha hızlı inşasını istedi

Kazakistan Cumhurbaşkanı Kassym-Jomart Tokayev, çarşamba günü parlamentodaki yıllık devlet durumu konuşmasında iki nükleer santralin inşasının hızlandırılmasını ve uzun vadeli bir ulusal uranyum rezervi oluşturulmasını istedi. Tokayev, Balkaş Nükleer Santrali'nin gelecek yıl inşasına başlanmasının mümkün, hatta gerekli olabileceğini söyledi; Moyınkum Nükleer Santrali'nin inşasına en kısa sürede başlanabilmesi için kapsamlı bir iş birliği anlaşmasının imzalanmasını önerdi. Konuşmanın normalden iki ay geç yapıldığı belirtildi.

Tokayev, enerji yönetimindeki verimsizliği ve sektördeki yolsuzluk düzenlerini eleştirdi. Kışın yaşanan açıkların ardından ülkenin komşu ülkelerden yüksek fiyatla elektrik satın alıp yaz aylarında çok daha düşük fiyatla sattığını belirten Tokayev, bu uygulamanın on yıllardır sürdüğünü ifade etti. Tokayev'e göre bu tür uygulamalar bazı bölgelerde santrallerin inşa ve devreye alma süreçlerinin bilerek engellenmesine de yol açtı.

Tokayev, konuşmasında jeopolitik ortamın Soğuk Savaş döneminde bile olmadığı kadar öngörülemez hale geldiğini söyledi. Deniz yollarındaki artan kırılganlıkların karasal ulaştırma koridorlarının önemini artırdığını belirten Tokayev, Kazakistan'ın Avrasya'nın önde gelen lojistik merkezlerinden biri olma fırsatını değerlendirmesi gerektiğini vurguladı. Ağustos ayında başlayan Aral-Hazar Otoyolu inşaatının Trans-Hazar Uluslararası Ulaştırma Güzergâhı'nı 1.000 kilometre kısaltması ve yük teslim süresini üç güne indirmesi bekleniyor.

Konuşmada, Bakty–Ayagoz demiryolu hattının gelecek yıl açılmasının planlandığı da belirtildi. Hattın Çin ile üçüncü bir demiryolu geçişi oluşturacağı ve yük kapasitesini 20 milyon ton artıracağı aktarıldı. Tokayev, ülkenin yalnızca transit ülke olmanın ötesine geçmesi gerektiğini, uluslararası yük akışlarının organizatörü olması gerektiğini söyledi.

IMF tahminine göre Kazakistan'ın bu yıl GSYH'sinin 350 milyar avroyu aşacağı ve dünyanın 47. büyük ekonomisi olacağı belirtildi; kişi başına GSYH'nin 17.000 avroyu geçmesi bekleniyor. Sanayinin GSYH içindeki payının yüzde 14'ün üzerinde olduğu, küçük ve orta ölçekli işletmelerin ise GSYH'nin yüzde 40'ını oluşturduğu aktarıldı. Altın ve döviz rezervleri ile Ulusal Fon varlıklarının toplamının 110 milyar avroyu aştığı bildirildi.

Tokayev, gelecek yılın "Ülke Genelinde İnşaat Yılı" olarak ilan edildiğini duyurdu. Yollar, havalimanları, hastaneler ve kültür merkezlerinin de içinde olduğu kamu altyapısının inşa ve modernizasyonunun parlamentonun önceliği olmasını istedi. Bölgelerin yaklaşık 70 sağlık tesisi ile 50 eğitim, spor ve kültür tesisi inşa etmeyi planladığı; Ulusal Fon'un 2029 sonuna kadar bu ve diğer altyapı projeleri için yaklaşık 12,8 milyar avro ayırmasının beklendiği belirtildi.