TRT World Forum'da enerji krizleri tartışıldı

İstanbul Kongre Merkezi'nde 7 Kasım 2026'da devam eden TRT World Forum kapsamında "Enerji Krizlerinin Artçı Sarsıntıları: Baskı Altındaki Kurumlar" başlıklı panel düzenlendi. TRT tarafından 2017'den beri düzenlenen forum, bu yıl "Merkezsiz Dünya: Kurallar Geçersiz Kaldığında Kim Liderlik Eder?" temasıyla yapılıyor. Paneli TRT World sunucusu Matthew Moore yönetti.

Milli İstihbarat Akademisi Başkanı Talha Köse, Türkiye'nin enerjide önemli bir transit ülke olduğunu ve enerji köprüsü konumundan enerji merkezine dönüşmeyi hedeflediğini söyledi. Enerji akışındaki kısıtlamanın yalnızca Türkiye'yi değil Avrupa'yı ve diğer ülkeleri de etkilediğini belirten Köse, Rusya ve Orta Doğu ülkeleriyle iyi ilişkiler sürdürdüklerini ifade etti. Köse, "Bizim için en önemli şey barışın sağlanmasıdır" dedi. Boru hatlarını ve enerji güzergâhlarını güvence altına almayı, diplomatik ve arabuluculuk kapasitelerini göstermeyi hedeflediklerini; finansal, savunma ve diplomatik alanlarda Orta Doğu, Orta Asya ve Hazar ülkelerine yönelik bir enerji merkezi kurma niyetini de dile getirdi.

Eski AB Komisyonu Enerjiden Sorumlu Üyesi Kadri Simson, AB ülkelerinin büyük fosil yakıt ithalatçısı olduğuna dikkat çekerek fiyat dalgalanmalarının bedelini Avrupalıların ödediğini söyledi. Simson'a göre bu yıl Avrupalılar aynı miktardaki fosil yakıt için 150 milyar avrodan fazla ekstra ödeme yaptı; 2022'de ise ithalat için 600 milyar avroyu aşan bir ödeme yapılmıştı. Rusya'nın Ukrayna'ya geniş çaplı savaş başlatmasının ardından Avrupa'ya doğal gaz arzının kesildiğini hatırlatan Simson, Azerbaycan gazını Türkiye üzerinden Avrupa'ya bağlayan Güney Gaz Koridoru'nun kısa sürede maksimum kapasiteye ulaştığını ve bu nedenle Türkiye'nin önemli bir rol oynadığını belirtti. Yenilenebilir kapasitenin devreye girmesiyle santrallerde gaz yakılmadığını, rüzgâr ve güneşin elektrik üretiminde tüm fosil yakıt santrallerinin toplamından fazla üretim yaptığını ekledi. Simson, kaybedilen hacmin büyüklüğü nedeniyle hiçbir gaz üreticisinin Rusya'dan gelen miktarı tek başına dolduramadığını söyledi.

Eski Moldova Başbakan Yardımcısı ve Dışişleri ile Avrupa Entegrasyonu Bakanı Nicu Popescu, Moldova'nın Rusya-Ukrayna Savaşı'ndan önce de enerji şokları yaşadığını anımsattı. 2022'de Moldova'ya gaz arzının fiilen kesildiğini belirten Popescu, Rus gazına yüzde 100 bağımlılıktan yüzde 0 bağımlılığa 2-2,5 yılda geçildiğini söyledi. Moldova ve Ukrayna'nın aynı gece Rus elektrik şebekesinden ayrılarak Avrupa şebekesine bağlandığını aktaran Popescu, yenilenebilir elektrik oranının 3 yılda yüzde 3'ten yüzde 30'a çıktığını bildirdi.

Cenevre Güvenlik Politikası Merkezi (GCSP) Uluslararası Güvenlik Diyaloğu Departmanı Direktörü Alexandra Matas, siyasi anlaşmazlıkların çözümünde diplomasinin birincil araç olarak kullanılmadığını ifade etti. Birçok liderin müzakere kanalları yerine başka yollara başvurduğunu belirten Matas, olumlu bulduğu iki gelişmeyi sıraladı: arabuluculuk çabalarında Türkiye gibi yeni aktörlerin artan rolü ve gayriresmi diplomasinin artan kullanımı.