Yarıda Kalan Hayallere Yeni Kapı: Öğrenci Affında Yatay Geçiş Rehberi

Yükseköğretim Kurulu, kamuoyunda öğrenci affı olarak bilinen 7592 sayılı Kanun çerçevesinde eğitim hayatına geri dönmek isteyenlerin yatay geçiş başvurularındaki belirsizlikleri giderecek yeni bir düzenlemeyi yürürlüğe koydu. Alınan karar, üniversiteye kayıt yaptırılan dönemde henüz açılmamış veya öğrenci kabul etmemiş bölümlere yapılacak geçişlerin taban puan kriterlerini açıklığa kavuşturması açısından binlerce öğrenci ve aileleri için kritik bir önem taşıyor.

Düzenlemenin Arka Planı ve Kapsamı

Üniversite hayatı kimi zaman maddi zorluklar, kimi zaman ailevi ya da kişisel sebeplerle yarıda kalabiliyor. 9 Ağustos 2026 tarihinde yürürlüğe giren 7592 sayılı Kanun, yükseköğretim kurumlarıyla ilişiği kesilen vatandaşlar ile bir programı kazandığı halde kayıt yaptıramayan kişilere eğitimlerine yeniden başlama fırsatı tanımıştı. Ardından YÖK, 12 Ağustos tarihinde belirlediği usul ve esaslarla bu haktan yararlananlara yatay geçiş yapabilme imkânı da sağladı.

Ancak uygulamada önemli bir sorun ortaya çıkmıştı. Geçmiş yıllarda kaydı silinen bir öğrencinin, kendi kayıt döneminde henüz kurulmamış veya eğitim vermeyen yeni bir bölüme geçmek istemesi durumunda puan karşılaştırmasının nasıl yapılacağı net değildi. Yükseköğretim Kurulu, usul ve esasların 18'inci maddesine eklediği yeni hükümle bu belirsizliği ortadan kaldırdı.

Yatay Geçişte Yeni Puanlama Sistemi Nasıl İşleyecek

Yükseköğretim Genel Kurulu tarafından alınan karara göre, öğrencilerin geçmişte mevcut olmayan bölümlere yatay geçiş yapabilmesi için iki temel kural uygulanacak:

• Taban puan şartı: Yatay geçiş yapılmak istenen programın ilk kez öğrenci kabul ettiği yılın taban puanı temel alınacak. Başvuran öğrencinin ilişiğinin kesildiği bölümün de tam olarak o yıldaki taban puanına bakılacak. Öğrencinin ayrıldığı programın ilgili yıldaki taban puanı, geçmek istediği bölümün taban puanına eşit veya bu puandan daha yüksek olmak zorunda olacak.
• Puan türü şartı: Karşılaştırmanın geçerli sayılabilmesi için her iki programın da aynı puan türünde bulunması gerekecek.

Örneğin bir bölüm ilk kez 2024 yılında öğrenci kabul ettiyse, adayın ayrıldığı bölümün 2024 yılı taban puanı ile hedef programın 2024 taban puanı kıyaslanacak. Bu şartları eksiksiz sağlayan adayların yatay geçiş başvuruları ilgili üniversitelerce değerlendirmeye alınacak.

Aileler ve Öğrenciler İçin Başvuru Takvimi

Yarım kalan öğrenimlerini tamamlamak ve diplomalarına kavuşmak isteyen vatandaşlar için belirlenen takvim oldukça net bir sınıra işaret ediyor. Öğrenci affından yararlanmak isteyen kişilerin 9 Aralık 2026 tarihine kadar daha önce ilişiklerinin kesildiği veya yerleşip kayıt yaptıramadıkları üniversitelere doğrudan müracaat etmeleri gerekiyor.

Başvurusu kabul edilen adaylar, 2026-2027 eğitim öğretim yılında ders başı yapabilecek. Belirtilen 9 Aralık tarihine kadar işlemlerini tamamlamayanlar için açıklamada herhangi bir ek süre ya da istisna hükmü yer almıyor. Bu nedenle evrak hazırlıklarının gecikmeden başlatılması ve ilgili fakültelerin öğrenci işleri birimleriyle temas kurulması büyük önem taşıyor.

Bundan Sonra Nelere Dikkat Edilmeli

Eğitime dönüş hakkı, hayatını yeniden planlamak isteyen pek çok insan için değerli bir ikinci şans niteliği taşıyor. Önümüzdeki günlerde adayların, üniversitelerin başvuru kabul birimlerinin ilan edeceği belge listelerini titizlikle takip etmesi ve puan türü ile taban puan denkliklerini doğru resmi tablolar üzerinden teyit etmesi gerekiyor.