ABD, İran'a karşı 'Iron Gate' görev gücü kurdu (7 Kasım)

ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM) bünyesinde İran'a yönelik yeni bir görev gücü kuruldu. Görev gücünün adı 'Iron Gate' (Demir Kapı) olarak açıklandı. Aynı günlerde Irak Dışişleri Bakanı Fuad Hüseyin, ABD'nin Bağdat'tan İran ile sınır kapılarının büyük bölümünün kapatılmasını resmen istediğini belirtti. Üç ayrı kaynak olayın ana hatlarında birleşiyor; ayrıntılardaki farklar aşağıda ayrıca belirtildi.

Neler biliniyor

CENTCOM Komutanı Amiral Brad Cooper, açıklamasını Komutanlığın X hesabından yaptı. Florida'nın Tampa kentinde konuşlanacak görev gücünün, İran'ın gelişmiş silah sistemlerini, çift kullanımlı teknolojilerini, yaptırım kapsamındaki malzemelerini ve yasa dışı gelir kaynaklarını İran'ın kara sınırları ve Hazar Denizi üzerinden taşımasını önlemeyi hedeflediği bildirildi. Görev gücünün ABD hükümet kuruluşlarıyla koordinasyon içinde çalışacağı belirtildi.

TRT Haber'in aktardığına göre açıklamada görev gücünün personel sayısı ve faaliyete geçiş tarihi belirtilmedi. Bu bilgiler henüz belli değil.

Irak tarafında ise Dışişleri Bakanı Fuad Hüseyin, Al Jazeera'ya yaptığı açıklamada Washington'ın Irak ile İran arasındaki sınır kapılarından yalnızca ikisinin açık tutulmasını, diğerlerinin kapatılmasını istediğini söyledi.

Irak'ın tutumu

Hüseyin, Irak'ın Tahran yönetimine dostluk ve ittifaka açık olduğunu, ancak ülkesinin iç işlerine müdahaleyi kabul etmeyeceğini ilettiklerini belirtti. Hüseyin ayrıca mevcut koşulların Orta Doğu'da savaşın yeniden başlayabileceğine işaret ettiğini söyledi.

Arka plan

Hüseyin'in aktardığına göre Hürmüz Boğazı üzerinden petrol ihracatının durması Irak'a yaklaşık 60 milyar dolar zarar verdi. ABD ve İran arasında varılan mutabakatların ardından petrol sevkiyatının yeniden başladığı bildirildi. Hangi tarihte başladığı ve mutabakatların ayrıntıları malzemede yer almıyor. Hürmüz Boğazı'nda bir petrol tankerinin mayına çarptığına dair ayrı bir haber de TRT Haber'in okuma listesinde yer aldı; bu olayın ayrıntıları malzemede bulunmuyor.

Kaynaklar ne diyor

Mynet ve AA kaynaklı metinde görev gücünün 'Iron Gate' adıyla kurulduğu ve Cooper'ın X hesabından duyurduğu aktarıldı. TRT Haber ise görev gücünü 'Demir Kapı' çevirisiyle de anarak personel sayısı ve faaliyet tarihinin açıklanmadığını ekledi. Irak tarafında Hüseyin'in açıklamasının içeriği üç kaynakta birbiriyle uyumlu. Yalnızca TRT Haber'in Irak haberinde, Hüseyin'in Suriye'de DEAŞ ile mücadele için Irak, Suriye, Ürdün ve Türkiye'nin katılımıyla dörtlü bir komite kurulduğunu ve Irak'ın Suriye sınırında askeri faaliyetlerini sürdürdüğünü söylediği belirtildi.

Ne anlama geliyor

Görev gücünün kapsamı, İran'ın kara yolu ve Hazar Denizi güzergâhlarını hedeflediği için bölgesel tedarik hatlarını etkileyebilir. Bu bir değerlendirmedir; uygulamanın hangi araçlarla yürütüleceği açıklanmadı. Irak açısından sınır kapılarına ilişkin talep, Bağdat'ın İran ile ticaret ve komşuluk ilişkilerini ve iç egemenlik hassasiyetini birlikte ilgilendiriyor. Hüseyin'in açıklaması, Irak'ın bir yandan Tahran ile dostluğunu sürdürme niyetini, diğer yandan iç işlerine müdahaleye karşı tutumunu birlikte ortaya koyuyor.

Bölgesel düzeyde Hüseyin'in savaşın yeniden başlayabileceği yönündeki değerlendirmesi, ortamın gerginliğini gösteriyor. Ancak bu değerlendirmenin somut bir gelişmeye dönüşüp dönüşmeyeceği belli değil.

Sıkça sorulan sorular

• Görev gücü ne zaman faaliyete geçecek? Açıklamada faaliyete geçiş tarihi belirtilmedi.
• Görev gücünün personel sayısı ne kadar? Açıklamada personel sayısı belirtilmedi.
• Irak'ın kapatılması istenen kapılardan hangileri? Hangi kapıların kalacağı ve hangilerinin kapanacağı malzemede ayrıntılandırılmadı.
• Petrol sevkiyatı şu an sürüyor mu? Hüseyin, petrol sevkiyatının mutabakatlardan sonra yeniden başladığını bildirdi.