Avrupa'da bomba ihbarları sürüyor: Uçuşlar ve medya etkilendi

Avrupa'da uçuşlara ve medya kuruluşlarına yönelik bomba ihbarları art arda geliyor. İrlanda ve Bulgaristan'daki haber merkezlerine 'Mikhail Andropov' adına gönderilen e-postalarla tehdit yapıldı; İrlanda'da kamu yayıncısı RTE binasını boşalttı. Uçuşlarda ise salı gününden bu yana aksamalar sürüyor ve hiçbir ülke sorumluluğu resmen üstlenmiş değil.

Neler biliniyor

Reuters'ın aktardığına göre Bulgaristan'daki Nova TV ile İrlanda'daki RTE'ye gelen mesajlar 'Batıya mesaj' başlığını taşıyordu ve tehditleri ulaşım araçlarına yönelik bir saldırı dizisinin habercisi olarak sunuyordu. Anadolu Ajansı, RTE'nin Donnybrook yerleşkesindeki binasında çalışanların tahliye edildiğini ve tehdit mesajında 45 dakika içinde bomba patlayacağının yazılı olduğunu aktardı. Mediahuis ve Independent News Media'nın binaları da boşaltıldı; Virgin Media ise tahliye yapmadan yayınına devam etti. İngiliz yayıncı Sky de bir güvenlik tehdidi aldığını açıkladı.

Uçuş tarafında Reuters'a göre salı günü yaklaşık altı uçuş aksarken perşembe günü bu sayı yirmiden fazlaya çıktı. ABC News ise sayıyı yaklaşık otuz uçuş olarak aktardı. Bazı uçaklar planlanmadık biçimde iniş yaptı ya da savaş uçaklarınca eskortla hedeflerine götürüldü. Macaristan Savunma Bakanı Romulusz Ruszin-Szendi, Brüksel-Sofya ve Prag-Bükreş-Kıbrıs uçuşlarının Macar hava sahasında eskortlandığını bildirdi. Prag'da dokuz uçuşa ihbar yapıldığı, havalimanı sözcüsünün ise hiçbir uçuşun iptal edilmediğini söylediği aktarıldı. Danimarka polisi, Kopenhag Havalimanı'na yönelik tehditlerin yolcular için tehlike oluşturmadığını ve havalimanının normal çalıştığını belirtti. Fransa'da dört uçağa yeni tehdit geldiği, hepsinin güvenle indiği bildirildi. Bütün uçaklar güvenle indi ve patlayıcı bir cihaz bulunmadı.

Arka plan

İtalya'da perşembe günü havayolları ve havalimanı işletmecilerine, Rusya'da yasaklı bir grup olan 'Male State' adına tehdit e-postaları gönderildi; Reuters bu e-postaların göndericisini doğrulayamadı. Grubu 2016'da kuran Rus blog yazarı Vladislav Pozdnyakov, grubun artık var olmadığını ve olaylarla ilgisi bulunmadığını söyledi.

Uzmanlara göre olaylar, Almanya'daki elektrik trafo merkezlerinden Baltık bölgesindeki savunmayla ilgili tesislere, Fransa'daki süpermarket soğutucularından Leipzig Havalimanı'na uzanan sabotaj ve saldırı girişimleri dalgasının ardından geliyor. Birçok yetkili bu kampanyayı Avrupa'nın Ukrayna'yı desteklemesiyle ilişkilendiriyor ve Moskova'yı 'hibrit' bozucu eylemlerle suçluyor. Moskova bu iddiaları kesin bir dille reddetti.

Kaynaklar ne diyor

İspanya Dışişleri Bakanı José Manuel Albares, TVE'ye verdiği demeçte olayların tam olarak ne olduğunun belirlenmesinin zaman alacağını, ancak bu kadar çok olayın aynı işleyişle tesadüf olamayacağını söyledi. Albares, en makul varsayımın 'hibrit saldırı' ve bir tür 'psikolojik savaş' olduğunu belirtti.

İrlanda Başbakanı Micheal Martin, tehditleri asılsız olarak niteledi; münferit olaylar mı yoksa merkezi bir yerden yönetilen koordineli çabalar mı olduğunun henüz bilinmediğini, ancak koordineli bir aksatma kampanyasının parçası olmasının muhtemel göründüğünü söyledi. Başbakan Yardımcısı Simon Harris, sorumlunun henüz bilinmediğini belirtti. Güvenlik uzmanları ise tehditlerin koordineli bir hibrit saldırının işaretlerini taşıdığını, ancak bireylerin taklit tehditler gönderebileceğini de kaydetti.

Ne anlama geliyor

Uçuş ihbarları, havalimanlarında ek kontrol, gecikme ve iniş değişikliği gibi sonuçlar doğurarak yolcuların planlarını etkileyebilir. Medya tarafında tahliyeler çalışanların işini geçici olarak aksattı. Bu olayların devamının hangi yollarla ve kimler tarafından yürütüldüğü henüz açık değil; tablonun tamamı için resmî soruşturmaların sonuçlarını beklemek gerekiyor.

Bundan sonra ne olacak

İrlanda'nın gelecek hafta Dublin'de Rusya-Ukrayna ilişkileri üzerine yüksek düzeyli bir AB toplantısına ev sahipliği yapacağı bildirildi. Martin, polisin her türlü sekteye uğratma girişimine karşı hazırlıklı olduğunu kaydetti.

Sıkça sorulan sorular

• Bu ihbarlar hangi uçuşları etkiledi? Reuters ve ABC News'e göre Avrupa'da birçok uçuş etkilendi; Prag, Kopenhag, Fransa ve İtalya'daki uçuşlar haberde adı geçen örnekler arasında.
• Patlayıcı bulundu mu? Hayır; haberlere göre patlayıcı bir cihaz bulunmadı ve bütün uçaklar güvenle indi.
• Sorumlu kim? Henüz belli değil; hiçbir ülke sorumluluğu resmen üstlenmedi ve gönderenin kimliği doğrulanamadı.