Avrupa'da doğal gaz 100 euroyu aştı, AB'nin petrol ithalat faturası ayda yaklaşık 10 milyar avro arttı

Avrupa'da doğal gaz fiyatları, Hollanda merkezli TTF referans kontratında 100 euro sınırını aşarak Aralık 2022'den bu yana en yüksek seviyeye çıktı. Aynı dönemde Avrupa Birliği'nin petrol ürünleri ithalat faturası da 2025'e göre ayda yaklaşık 10 milyar avro arttı. İki tablo da Orta Doğu'daki çatışmanın enerji arzını etkilemesiyle birlikte gelişiyor.

Neler biliniyor

Habertürk'ün haberine göre TTF'de kasım vadeli kontratlarda megavatsaat gazın fiyatı gün içinde 101 euroya yaklaştı. Eylül başında 70 euronun altında seyreden fiyatlar, Hürmüz Boğazı'ndaki fiili abluka nedeniyle yükseldi. Haberde, Katar'ın sevkiyatlarının savaş öncesi düzeyin yaklaşık dörtte birine indiği aktarılıyor.

Euronews Türkçe'nin haberine göre AB, 2026'nın ikinci çeyreğinde petrol ürünleri ithalatına aylık ortalama 27,6 milyar avro harcadı. Bu rakam 2025'teki 17,7 milyar avroluk aylık ortalamaya göre yüzde 55,8 artış anlamına geliyor. İthal edilen miktar ise yalnızca yüzde 1,2 arttı; bu nedenle artışın büyük kısmı fiyattan kaynaklanıyor. Bir ton petrol ürününün maliyeti 487 avrodan 750 avroya yükseldi.

Arka plan

Euronews Türkçe'nin aktardığına göre, 2026 Şubat ayında Orta Doğu'daki gerilimlerin ardından ithalat maliyetleri yükselmeye başladı. Euronews, 2025 yılında günde yaklaşık 20 milyon varil petrol ve petrol ürününün Hürmüz Boğazı'ndan ihraç edildiğini, bunun küresel tüketimin yaklaşık yüzde 20'si olduğunu hatırlatıyor. Haberde, ikinci çeyrekte ithal edilen petrol ürünlerinin tonunun 750 avroya çıktığı ve bunun 2022'deki zirveye çok yakın olduğu belirtiliyor.

Dünya Gazetesi'nin aktardığına göre UBS, 28 Ekim'de Brent petrolün 2026 sonu tahminini 100 dolardan 110 dolara yükseltti. Banka, 2027'nin ilk üç çeyreği için de tahminlerini yukarı çekti. Suudi Arabistan'daki bir rafinerinin saldırıya uğramasının ardından Brent'in varili 115 doların üzerine çıktı.

Kaynaklar ne diyor

Habertürk, gaz fiyatındaki yükselişi Ortadoğu gerilimi ve Asya'dan gelen güçlü talebe bağladı. Analistlere göre Asyalı ithalatçılar ve stok hedefini tamamlamaya çalışan Çin spot piyasadan yüksek fiyatla gaz alıyor. Analistler, fiyatların 100 euronun üzerinde kalmasının hükümetleri talebi sınırlamaya yönelik müdahalelere itebileceği uyarısında bulundu.

Euronews, Dundee Üniversitesi'nden Prof. Xiaoyi Mu'nun Brent'in 2026 ikinci çeyrek ortalamasının 2025'e göre yüzde 49,5 yüksek olduğunu ve bunun varil başına 34 dolarlık artış anlamına geldiğini söylediğini aktarıyor. ECFR uzmanı Szymon Kardas, ABD, İsrail ve İran arasındaki çatışmanın petrol üretimini ve sevkiyatı aksattığını belirtiyor. Eurostat verisine atıfla, AB'nin Birlik dışı petrol ithalatına bağımlılığı 2024'te yüzde 96,6 olarak kaydedildi.

Dünya Gazetesi'ne göre UBS, Körfez ülkelerinin ham petrol yüklemelerinin henüz çatışma öncesi düzeye dönmediğini ve Hürmüz çevresinde ekim ayında bildirilen saldırı sayısının rekor düzeye ulaştığını kaydetti. Aynı haberde, Orta Doğu-Çin hattında çok büyük ham petrol tankerlerinin navlun ücretlerinin varil başına 1-3 dolardan 30-40 dolara çıktığı belirtiliyor.

Ne anlama geliyor

Enerji faturasının artması, önce ulaşım ve ısınma gibi yoğun enerji kullanan alanlarda hissedilebilir. Euronews'e göre AB'de dizel litre fiyatı eylül sonunda 2,24 avroya çıktı; 19 Ekim itibarıyla 2,14 avro olarak satılıyor. Bu durum, uzmanların öngördüğü gibi gıda ve toplu taşıma gibi alanlarda fiyat artışlarına yol açabilir; bu bir değerlendirmedir ve henüz kesinleşmiş bir sonuç değildir.

Gaz tarafında, kış aylarında beklenen soğuk hava ve depoların tam dolmaması riski fiyatları daha da yukarı çekebilir. Habertürk'teki analistlere göre kış aşırı soğuk geçerse fiyatın gelecek yılın başında megavatsaat başına 130 euroya kadar çıkması öngörülüyor. Bu bir senaryo olup kesin bir tahmin değildir.

Bundan sonra ne olacak

Euronews'e konuşan uzmanlar, petrol ithalat maliyetlerinin kısa sürede düşmesini beklemiyor. Mu, çatışmayı bitirecek pratik bir yol görmediğini belirtti. Kardas ise maliyetlerin önümüzdeki aylarda sürmesinin ve büyük olasılıkla 2027'ye sarkabileceğinin altını çizdi. Navlun ve sigorta artışlarının ikinci çeyrek faturalarına henüz tam yansımamış olabileceği de belirtildi. Hürmüz Boğazı'nın açılmasına yönelik bir ilerleme ise analistlere göre henüz kaydedilmiş değil.

Sıkça sorulan sorular

• Avrupa'da gaz fiyatını belirleyen referans nedir? Haberlere göre Hollanda merkezli TTF kontratları referans kabul ediliyor.
• AB'nin petrol faturası ne kadar arttı? Euronews'e göre 2026 ikinci çeyreğinde aylık ortalama 27,6 milyar avro harcandı; 2025'e göre ayda yaklaşık 10 milyar avro fazla.
• Akaryakıt fiyatları ne durumda? Euronews'e göre 19 Ekim itibarıyla AB genelinde dizel litre başına 2,14 avroya satılıyor; yıl başına göre yüzde 38 daha pahalı.
• Maliyetler ne zaman düşecek? Henüz belli değil; uzmanlar kısa sürede düşüş beklemiyor, Kardas maliyetlerin 2027'ye sarkabileceğini öngörüyor.