Kanada Merkez Bankası üç yıl sonra faiz artırdı

Kanada Merkez Bankası (BoC), politika faizini 25 baz puan artırarak yüzde 2,50'ye yükseltti. Banka, 2023'ten bu yana ilk faiz artırımını yaptı; böylece üç yıl süren faiz indirimi ve bekleme döneminin ardından yön değişikliği gerçekleşmiş oldu.

Kararın gerekçesi, yüksek enerji fiyatlarının diğer mal ve hizmet fiyatlarına yayılma riskini sınırlamak olarak açıklandı. Banka, bu kararın Anadolu Ajansı ve Dünya Gazetesi'nde de yer alan açıklamasında yeni bir faiz artışının gündeme gelebileceğini de belirtti.

Neler biliniyor

• Gecelik faiz oranı yüzde 2,50'ye, banka faizi yüzde 2,75'e, mevduat faizi yüzde 2,45'e yükseltildi.
• Tüketici enflasyonu, kaynaklara göre nisan ayından bu yana yaklaşık yüzde 3 düzeyinde seyrediyor.
• Bankanın yıl sonu için enflasyon beklentisi yaklaşık yüzde 3,5.
• Çekirdek enflasyon göstergeleri yaklaşık yüzde 2 civarında.
• Güncel göstergelere göre Kanada ekonomisinin üçüncü çeyrekte yaklaşık yüzde 2 büyümesi bekleniyor.

Arka plan

BoC, son faiz artırımını Temmuz 2023'te yapmış ve politika faizini 22 yılın en yüksek seviyesi olan yüzde 5'e çıkarmıştı. Haziran 2024'te başlayan gevşeme döngüsünde banka Ekim 2025'te faizi yüzde 2,25'e indirmişti. Kaynakların aktardığına göre Aralık 2025'ten bu yana banka, ocak, mart, nisan, haziran, temmuz ve eylül toplantılarında faizi sabit tutmuştu. Açıklamada, Orta Doğu'daki çatışmanın sekizinci ayında henüz bir çözüme ulaşılmadığı ve bunun enerji fiyatlarını yüksek tuttuğu vurgulandı.

Kaynaklar ne diyor

Anadolu Ajansı'nın aktardığı açıklamaya göre banka, enflasyon görünümünün temmuz ayına kıyasla daha yüksek ve kalıcı olduğunu belirtti. Hanehalkı ve işletmelerin kısa vadeli enflasyon beklentilerinin yükseldiği, uzun vadeli beklentilerin ise istikrarlı kaldığı ifade edildi. Dünya Gazetesi de aynı açıklamaya dayanarak, politika faizinin daha da artırılabileceğini ancak Yönetim Konseyi'nin belirsizlikler nedeniyle dikkatli hareket etmeyi kararlaştırdığını aktardı. Açıklamadaki ifade şöyleydi: politika faizini daha da artırma ihtiyacı doğabilir.

İki kaynak arasında rakamlar ve tarihler bakımından farklılık görülmedi. Dünya Gazetesi, kararın çekirdek enflasyon ve büyüme verilerini de içeren bir tabloyla birlikte verildiğini ayrıca vurguladı.

Ne anlama geliyor

Faiz artırımı, Kanada'da kredi ve mevduat faizlerinin yönünü değiştirebilir. Mekanizma olarak, merkez bankasının politika faizi yükseldiğinde bankaların kredi maliyetleri de artar ve bu durum tüketici kredisi ile konut kredisi faizlerine yansıyabilir. Bu bir değerlendirmedir; yansıma hızı ve büyüklüğü malzemede ölçülmemiştir. Öte yandan mevduat faizinin de yükselmesi, birikim sahipleri için olumlu bir etki yaratabilir. Enerji fiyatlarının yüksek seyretmesi ve maliyet baskısının güçlenmesi ise işletmeler ve hanehalkı için enflasyonun kalıcılaşma riski anlamına geliyor.

Bundan sonra ne olacak

Banka, politika faizinin daha da artırılabileceğini belirtti; ancak bir sonraki kararın tarihi ve büyüklüğü malzemede yer almıyor ve henüz belli değil. Enflasyonun yıl sonuna kadar yaklaşık yüzde 3,5'e çıkmasının beklendiği ifade edildi.

Sıkça sorulan sorular

• Faiz artırımı ne zaman yürürlüğe girdi? Malzemede kararın açıklandığı 28 Ekim 2026 tarihi yer alıyor; uygulama tarihine ilişkin ayrı bilgi yok.
• Yeni politika faizi kaç? Politika faizi 25 baz puan artırılarak yüzde 2,50 oldu.
• Banka neden faiz artırdı? Yüksek enerji fiyatlarının diğer fiyatlara yayılma riskini azaltmak amacıyla.
• Bundan sonra yeni artış olabilir mi? Banka daha fazla artırım ihtiyacı doğabileceğini belirtti, ancak kesin bir karar bildirilmedi.