Kacır, yapay zekâ eylem planının hedeflerini açıkladı

Sanayi ve Teknoloji Bakanı Mehmet Fatih Kacır, TRT World Forum 2026'da konuşarak 2026-2030 Yapay Zekâ Eylem Planı'nın hedeflerini açıkladı. Kacır, yapay zekânın üretimden eğitime, ulaşımdan kamu hizmetlerine kadar pek çok alanı dönüştürdüğünü belirterek teknolojinin insan odaklı geliştirilmesi gerektiğini söyledi. Yetkinin yapay zekâya devredilebileceğini, sorumluluğun ise devredilemeyeceğini ifade etti.

Kacır, planın dört eksen üzerine kurulduğunu belirtti ve bunları 'Farkında ol, faydalan, inşa et ve yön ver' sözleriyle sıraladı. Hedefler arasında 5 milyon vatandaşa yapay zekâ okuryazarlığı kazandırmak, 10 bin ileri düzey uzman ile farklı sektörlerde bu teknolojileri uygulayabilecek 100 bin profesyonel yetiştirmek ve en az 2 bin kamu veri setini araştırmacı ve girişimcilere açmak yer alıyor.

Altyapı tarafında Türkiye'nin veri merkezi kapasitesini 2030 yılına kadar en az 1 gigavata çıkarmayı hedeflediği bildirildi. Veri merkezi, bulut bilişim ve yapay zekâ altyapısına özel sektör öncülüğünde en az 10 milyar dolarlık yatırım çekilmesi planlanıyor. Kacır, bu yatırımların HIT-30 Programı ile hızlandırılması için çalışmaların sürdüğünü söyledi.

Kacır, yerli büyük dil modeli BİLGE'nin ilk sürümünün yakında geliştiricilerin kullanımına açılacağını, modelin Türkçe ve yerel teknoloji ekosistemi için yeni üretken yapay zekâ uygulamalarına katkı sağlamasının beklendiğini belirtti.

Güvenlik ve etik konularında Kacır, tıbbi tedavi ve temel kamu hizmetlerinde kullanılan sistemler için daha güçlü güvenlik önlemleri ve insan denetimi öngörüldüğünü, düzenlemelerin risklerle orantılı olacağını açıkladı. Girişimcilerin yeni teknolojileri belirli kurallar çerçevesinde deneyebileceği düzenleyici deneme alanlarının oluşturulacağını ve kurulması planlanan Yapay Zekâ Etik Kurulu'nun mahremiyet, ayrımcılığın önlenmesi ve çocukların güvenliği konularında rehberlik edeceğini söyledi.

Kacır, bugüne kadar eğitim ve yarışma programlarıyla 82 bin üniversite öğrencisine yapay zekâ becerisi kazandırıldığını, ulusal süper bilgisayar altyapısından 9 bin araştırmacının yararlandığını bildirdi. Dijital Avrupa Programı ve EuroHPC aracılığıyla araştırmacı ve girişimcilere Avrupa'nın önde gelen süper bilgisayarlarında 100 milyon dolar değerinde hesaplama kaynağına ücretsiz erişim sağlandığını ekledi.

Uluslararası boyutta Kacır, yapay zekâ kaynaklı dezenformasyon, deepfake içerikler ve algoritmik ayrımcılığın toplumsal güven açısından risk oluşturduğunu belirtti. Türkiye'nin G20, OECD, UNESCO, Türk Devletleri Teşkilatı ve Birleşmiş Milletler çalışmalarına katkı sunduğunu, yapay zekânın geleceğine ilişkin kuralların tüm ülkelerin etkin söz hakkıyla oluşturulması gerektiğini vurguladı.