Trump Hürmüz'de 18 kayıpla kontrolü sağladığını söyledi

ABD Başkanı Donald Trump, Beyaz Saray'daki basın toplantısında İran'a yönelik olası yeni adımlara ilişkin sorulara yanıt verdi. Trump, Hürmüz Boğazı'nda yaklaşık 7 aydır bulunduklarını, bu süreçte 18 can kaybı yaşandığını ve bölge üzerinde tam kontrol sağladıklarını söyledi. İran'a karşı daha ileri gidilip gidilmeyeceği sorusunda ise sonucun 'yakında' öğrenileceğini belirtti. Açıklamalar, Trump'ın kendi ifadeleriyle aktarılmakta olup bağımsız olarak doğrulanmış değildir.

Neler biliniyor

Anadolu Ajansı'nın aktardığına göre Trump, İran ile aralarında düşük ölçekli çatışmalar yaşandığını belirtti. Trump'a göre İran arada sırada roket atıyor, bir insansız hava aracı zaman zaman üzerlerine geliyor ve çoğunlukla düşürülüyor. Uzun süredir kimsenin hayatını kaybetmediğini de ekledi. Trump, Vietnam Savaşı'nda binlerce ABD askerinin öldüğünü hatırlatarak kendi yönetiminin Hürmüz'de çok daha az kayıpla kontrolü sağladığını öne sürdü. CNN Türk de aynı açıklamaları, Trump'ın Vietnam kıyaslamasıyla birlikte aktardı.

İran'a karşı daha ileri adım atılıp atılmayacağı sorusuna Trump, ülkenin geri kalanını yok etmek istemediğini ancak bunu yapmak zorunda kalabileceğini söyledi. Karar açıklanmadı; Trump yalnızca sonucu 'yakında' öğreneceklerini ifade etti. İran'ın yeniden inşasının 25 yıl süreceği görüşünü de paylaşan Trump, meselenin geri kalanının ele alınması gerekirse ordunun hazır olduğunu belirtti.

Arka plan

Trump, gerilimin başlangıcını 1979'a dayandırdı ve savaşı başlatan tarafın İran olduğunu öne sürdü. Bu tarihsel değerlendirme Trump'ın kendi görüşüdür. Malzemede, Hürmüz'deki 7 aylık sürecin hangi olaylarla başladığına ilişkin ayrıntılı bir kronoloji yer almıyor.

Kaynaklar ne diyor

Anadolu Ajansı ve CNN Türk, açıklamanın özünde birbirine yakın bilgi verdi. Habertürk ise aynı açıklamayı daha farklı bir çerçevede aktardı: Habertürk'e göre İran'a karşı yürütülen saldırılar sonucunda 18 Amerikan askeri hayatını kaybetti. Habertürk ayrıca Trump'ın İran'ın ABD'nin onayı olmadan hiçbir şey yapamadığını söylediğini bildirdi. Bu iki ifade, diğer kaynaklarda yer almadığı için doğrulanmamıştır. Trump'ın Rusya-Ukrayna savaşına ilişkin de konuştuğu aynı basın toplantısında, iki ülke arasında yakında 'tüm Avrupa'yı da kapsayabilecek' büyük bir anlaşma olacağını ve savaşı çözmeye çok yakın olduklarını söyledi. Anlaşmanın içeriği ve tarihi henüz belli değil.

Ne anlama geliyor

Açıklamanın somut bir karar içermediği görülüyor. Trump'ın ifadesi, İran'a yönelik daha sert bir adım olasılığına işaret ediyor, ancak bu adımın ne olacağı ve ne zaman atılacağı belli değil. Değerlendirme olarak söylenebilir ki, Hürmüz Boğazı'ndaki deniz trafiği ve enerji piyasaları gibi alanlar, bölgedeki gerilimin artması durumunda etkilenebilir. Bu bir öngörüdür ve kesin bir sonuç değildir.

Sıkça sorulan sorular

• Açıklama yeni bir karar anlamına mı geliyor? Hayır. Trump, kararın 'yakında' açıklanacağını söyledi; karar henüz duyurulmadı.
• Bölgede çatışma sürüyor mu? Trump'a göre arada sırada roket atışı ve İHA olayları yaşanıyor; ancak uzun süredir ölüm olmadığını belirtti.
• Rusya-Ukrayna konusunda ne söylendi? Trump yakında büyük bir anlaşma olacağını söyledi; içeriği ve tarihi belli değil.

Bundan sonra ne olacak

Trump'ın İran'a yönelik kararını ne zaman ve hangi biçimde açıklayacağı henüz belli değil. Yeni bir gelişme olması halinde, resmî açıklamalar ve bağımsız kaynaklardan yapılacak doğrulamalar beklenmelidir.