Washington'da Kritik Sandık: ABD Ara Seçimleri ve Küresel Dengelere Yansımaları

ABD'de yaklaşık 210 milyon kayıtlı seçmen, Başkan Donald Trump'ın görev süresinin ikinci yarısında yasama organının kontrolünü kimin üstleneceğini belirlemek üzere 3 Kasım 2026 Salı günü sandık başına gitti. Temsilciler Meclisi'nin 435 sandalyesinin tamamı, Senato'daki 100 sandalyenin 35'i ve 36 eyaletin valiliği için yapılan oylama, mevcut yönetimin politikalarına yönelik bir kamuoyu sınavı niteliği taşıyor. Seçim sonuçlarının hem Washington'daki güç dengelerini hem de küresel ekonomi ve dış politika süreçlerini doğrudan şekillendirme potansiyeli bulunuyor.

Kongre'de mevcut tablo ve anket projeksiyonları

Kongre'de mevcut sandalye dağılımı oldukça hassas bir dengede duruyor. Temsilciler Meclisi'nde Cumhuriyetçiler 218, Demokratlar 214 sandalyeye sahip bulunuyor; bir bağımsız üye Cumhuriyetçilerle hareket ederken iki sandalye boş durumda. Üst meclis Senato'da ise Cumhuriyetçilerin 53, Demokratların 45 senatörü yer alıyor ve Demokratlarla hareket eden 2 bağımsız üye ile birlikte Demokrat blok 47 sandalyeye ulaşıyor. Demokratların Temsilciler Meclisi'nde çoğunluğu kazanması için 3, Senato'da ise net 4 sandalye daha elde etmesi gerekiyor. Senato'da 50-50 eşitlik oluşması halinde Başkan Yardımcısı James David Vance'in eşitliği bozma oyu Cumhuriyetçilere kontrolü sağlama imkânı veriyor.

Kamuoyuna yansıyan projeksiyonlar ve anketler çoğunlukla Demokratların avantajlı olduğunu gösteriyor. Virginia Üniversitesi Center for Politics'in Meclis projeksiyonu Demokratlara 223, Cumhuriyetçilere 200 sandalye öngörürken 12 sandalyeyi belirsiz olarak sınıflandırıyor. Race to the WH modeli Demokratlara 234 sandalye ve yüzde 88,9 kazanma ihtimali tanıyor; Decision Desk HQ ise Meclis için yüzde 84, Senato için yüzde 64 Demokrat galibiyeti olasılığı veriyor. Senato yarışında Maine, Iowa, Michigan, Alaska, Kansas, Ohio ve Teksas gibi eyaletler başa baş mücadele alanları olarak öne çıkıyor. Başkan Trump'ın onay oranı ise Reuters/Ipsos anketinde yüzde 32 seviyesinde ölçülürken, NBC News anketinde onay oranı yüzde 40, onaylamama oranı yüzde 60 olarak kaydedildi.

Seçim gündemi ve siyasi dengeler

Seçim kampanyası boyunca seçmen tercihlerini belirleyen ana başlıklar enflasyon, işsizlik, yüksek yaşam maliyeti, göçmenlik uygulamaları, vergi indirimleri, İran ile yaşanan savaş ve İsrail-Filistin meselesi oldu. Cumhuriyetçi Parti yönetimi vergi indirimlerini ve göçmenlikteki sert tedbirleri savunurken, Demokratlar artan yaşam maliyetini ve ICE tutuklamalarındaki rekor seviyeleri eleştiri konusu yaptı. Dış politikada ise Demokratların Meclis'i kazanmaları durumunda yönetime İran savaşından çekilme yönünde baskı yapmayı planladığı aktarılıyor; İsrail-Filistin başlığında ise Demokrat Parti içinde farklı görüşlerin varlığı dikkat çekiyor.

Demokratların Temsilciler Meclisi'ni kazanması, Cumhuriyetçilerin yasa tasarılarını durdurma, komiteler kanalıyla idari soruşturmalar açma ve hükümet bütçesi üzerinde belirleyici olma imkânı doğurabilir. Senato kontrolünün el değiştirmesi durumunda ise federal yargıç, kabine üyesi ve büyükelçi atamalarının onaylanması doğrudan etkilenecektir. Öte yandan bir başkanı görevden alma sürecinde Senato'da üçte iki çoğunluk gerektiğinden ve iki mecliste de başkanlık vetosunu aşmak için üçte iki oy arandığından, yasama süreçlerinde tam bir tıkanma veya uzlaşma arayışı ihtimalleri öne çıkmaktadır.

Küresel piyasalara ve Türkiye'ye olası yansımaları

Seçim sonuçlarının Amerikan iç siyasetini aşan uluslararası ve ekonomik etkileri bulunuyor. Kongre'deki harcama ve vergi politikalarına ilişkin beklentilerin ABD Hazine tahvili faizlerini artırması halinde, küresel sermaye hareketlerinin gelişmekte olan piyasalardan ABD dolarına yönelmesi senaryolar arasında değerlendiriliyor. Böyle bir gelişme, aralarında Türkiye'nin de bulunduğu gelişmekte olan ülke piyasalarında kur ve borçlanma maliyeti baskılarını gündeme getirebilir.

Diplomasi ve ticaret alanında ise Kongre'nin dış politika harcamalarını denetleme yetkisi önem kazanıyor. Orta Doğu'daki gerilimlerin ve savunma sanayii dengelerinin seyri, Washington'daki yasama iradesinin alacağı kararlarla yakından ilişkilidir. Türkiye açısından, müttefiklik ilişkilerinin kurumsal çerçevede yürütülmesi, ikili ticaret dengeleri ve bölgesel güvenlik başlıkları açısından Kongre komitelerinin tutumu belirleyici bir faktör olmaya devam edecektir. Diplomasi kanallarının açık tutulması ve bölgesel istikrarın korunması, Washington'daki yeni parlamento aritmetiğinde de Ankara'nın temel dış politika öncelikleri arasında yer alacaktır.

Bundan sonra izlenecekler

Erken oy kullanan seçmen sayısının kaynaklara göre 50 milyon ile 57 milyon arasında değiştiği seçimde, ilk sonuçların 3 Kasım gecesinden itibaren duyurulması bekleniyor. Çekişmeli eyaletlerdeki oy sayımının birkaç gün sürebileceği belirtilirken, seçilen yeni Kongre üyeleri Ocak 2027'de göreve başlayacak. Önümüzdeki günlerde hem sandıktan çıkacak resmi dağılımın kesinleşmesi hem de partilerin yeni yasama döneminde izleyeceği uzlaşma veya kutuplaşma stratejileri yakından takip edilecektir.