ABD'de hâkim, Kaliforniya'daki 20 bin oy talebini reddetti

ABD'de federal Yargıç David Carter, Adalet Bakanlığı'nın Kaliforniya'da vatandaş olmadığı iddia edilen yaklaşık 20 bin kişiye ait posta oylarının ayrılmasını ve sayılmamasını talep eden başvurusunu reddetti. Karar 28 Ekim akşamı açıklandı; ara seçimlere altı gün vardı.

Neler biliniyor

Bakanlık, Los Angeles ve Sacramento seçim yetkililerine yaklaşık 20 bin kişinin adını içeren bir USB bellek teslim etti ve bu kişilerin eyalet seçmen kütüğünde yer aldığını öne sürdü. Bakanlık 15 Ekim'de Kaliforniya'yı dava ederek oyların ayrılmasını ve vatandaşlık durumunun doğrulanmasını istedi. Guardian'a göre bakanlık yetkililere listeyi incelemeleri için yalnızca 48 saat verdi ve yöntemi hakkında ayrıntı paylaşmadı. Carter, talebin kabul edilmesi hâlinde 1993 tarihli bir yasaya aykırı düşebileceğini belirtti.

Arka plan

Yönetimin, en az 13 eyalette on binlerce seçmene ilişkin kayıt talep eden 100'den fazla celp çıkardığı Reuters tarafından aktarıldı. Guardian, Temmuz ayında Ülke Güvenliği Bakanlığı'nın Kaliforniya seçmen kütüklerinde 190 bin vatandaş olmayan kişi tespit ettiğini açıkladığını, ancak ayrıntıları ancak oylar dağıtıldıktan sonra paylaştığını yazdı. Los Angeles yetkilileri listenin hatalı olabileceğine dair ilk bulgulara ulaştıklarını açıkladı. Bakanlık temyize giderek 27 Ekim'deki duruşmadan önce Dokuzuncu Temyiz Mahkemesi'ne başvurdu; panel bu hafta 2'ye 1 oyla bakanlık aleyhine karar verdi.

Kararın gerekçeleri

Carter, devletlerin kendi seçimleri üzerinde kontrol sahibi olması gerektiği ilkesine dikkat çekti. Kararında, federal hükümetin seçimden hemen önce bir eyaleti ve yerel yönetimleri kendi anayasal seçim usullerinden vazgeçmeye zorlamaya çalışmasının görülmemiş olduğunu yazdı. Carter ayrıca "Bir oyun ayrılması, fiilen oyun çıkarılması demektir" dedi. Kaliforniya yetkilileri, listedekilerin vatandaşlığını seçim gününden önce doğrulayamayacaklarını belirtti. Carter, kararı kişilerin oy hakkını riske attığını vurgulayarak ve yetkililerin bu konuda kendisine güvenmediğini de dile getirdi.

Kaynaklar ne diyor

Al Jazeera ve Reuters, bakanlığın yorum talebine yanıt vermediğini aktardı. Kaliforniya yönetimi, eyaletteki güvencelerin sağlam olduğunu, bakanlığın dayandığı verilerin ise "şüpheli" olduğunu savundu. Democracy Docket'in aktardığına göre Los Angeles İlçesi'ndeki "vatandaş olmayan" listesinde yer alan seçmenlerin dörtte biri ABD'de doğmuş. Guardian, Carter'ın bakanlığın başka ilçelere de şüpheli listeler gönderdiğini ve bu listelerde kayıt dışı seçmenlerin bulunduğunu tespit ettiğini aktardığını yazdı.

Ne anlama geliyor

Kararın kısa vadeli etkisi, Kaliforniya'daki posta oylarının sayımının bu aşamada sürmesidir. Temyiz süreci devam ettiği için nihai sonuç henüz belli değil. Hukukçular, Reuters'a göre bu kayıtların yakın seçim sonuçlarına itiraz için kullanılabileceğini belirtiyor; ancak vatandaş olmayanların seçimlere katılımının yaygın olduğuna dair kanıt sınırlı. Bu nedenle kararın, seçmen listelerinin federal denetimine ilişkin sınırları netleştirmesi bir değerlendirme olarak görülebilir.

Sıkça sorulan sorular

• Karar kimleri kapsıyor? Kararda adı geçen yaklaşık 20 bin kişinin posta oyları sayımdan çıkarılmayacak; talep reddedildi.
• Bakanlık kararı kabul edecek mi? Bakanlık kararı hemen temyiz ettiğini bildirdi.
• Karar hangi yasaya dayanıyor? Carter, talebin 1993 tarihli, seçimden en az 90 gün önce listeden çıkarma öngören yasaya aykırı düşebileceğini belirtti.