Buzların erimesiyle ortaya çıkan Ötzi ve diğer tarihi buluntular
Buzların erimesi, 5 bin yıllık Ötzi mumyası ve Norveç'teki Viking geçidi gibi arkeolojik buluntuları ortaya çıkarıyor.
Eylül 1991'de iki Alman dağcı, İtalya-Avusturya sınırına yakın Val Senales Vadisi'nde eriyen buzun arasından bir insan cesedi buldu. Cesedin ilk düşünüldüğünden çok daha eski olduğu sonradan anlaşıldı; radyokarbon tarihlemeyle yaklaşık 5300 yaşında olduğu belirlendi ve 'Ötzi Buz Adam' adıyla anıldı.
Buz altında korunan ceset ve üzerindeki eşyalar sayesinde bilim insanları derisindeki dövmeleri görebildi, son yemeğini belirleyebildi ve ölümüne yol açan ok ucunun yerini tespit edebildi. 2012'de yapılan genom çalışmasına göre büyük olasılıkla kahverengi gözlüydü ve laktoz intoleransı vardı. Genetik analizler ise mide ülserine neden olabilen Helikobakter pilori bakterisinin tarih öncesi bir bireyde ilk kez kanıtlanmasını sağladı.
Ötzi'nin baltasının, yüzlerce kilometre uzaktaki Toskana bölgesinden geldiği tespit edildi; bu da dönemdeki toplulukların ticaret yaptığını gösteriyor. Arkeolog Andreas Putzer'e göre bulunan giysi ve ekipmanlar, bu dönemde insanların nasıl giyindiğine dair ilk kez bir fikir veriyor.
ABD'nin Rocky Dağları'nda bir araştırma ekibi, radyokarbon yöntemiyle 5 bin yıldan eski olduğu belirlenen bir beyaz kabuklu çam ormanı buldu. Montana Eyalet Üniversitesi'nden arkeolog Craig Lee'ye göre bu ağaçların bu yükseklikte yetişmiş olması, iklimin bir zamanlar bugünkünden çok daha sıcak olduğunu gösteriyor.
Norveç'te buzların erimesiyle bulunan eski bir Viking geçidinde at ekipmanları, kayak parçaları, ayakkabı ve çocuk oyuncakları gibi en az iki bin yıl öncesine ait eşyalar ortaya çıktı. Uzmanlara göre buzdan çıkan eserler hızla bozulabiliyor, bu nedenle kısa sürede kurtarılmaları gerekiyor. Haberde, buzların erimesinin arkeolojik buluntular için fırsat sunarken iklim değişikliğinin büyük bir kayba yol açtığı da belirtiliyor; 2000-2023 arasında Grönland ve Antarktika dışındaki buzulların yılda ortalama yaklaşık 270 milyar ton buz kaybettiği bildirildi.
Haberin kaynağı
BBC Türkçe
Haberin tamamını BBC Türkçe sitesinde okuyun →- Valentra'da yayım
- 26 Ekim 2026, 05:34
Bu metin, BBC Türkçe tarafından yayımlanan haberden Valentra tarafından hazırlanmış bir özettir. Haberin tamamı ve ayrıntılar için kaynağına başvurun.