Eylülde ihracat yüzde 15,3 arttı: Dış ticaret açığı geriledi

Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) ile Ticaret Bakanlığı iş birliğiyle genel ticaret sistemi kapsamında hazırlanan geçici verilere göre, Türkiye'nin mal ihracatı eylül ayında geçen yılın aynı dönemine kıyasla yüzde 15,34 artarak 25 milyar 967 milyon dolara yükseldi. Aynı dönemde mal ithalatı yüzde 5,63 artışla 31 milyar 130 milyon dolar olarak kaydedildi.

İhracattaki artış hızının ithalatı geride bırakmasıyla dış ticaret açığında belirgin bir daralma görüldü. Geçen yılın eylül ayında 6 milyar 957 milyon dolar düzeyinde bulunan dış ticaret açığı, bu yılın aynı ayında yüzde 25,78 azalarak 5 milyar 163 milyon dolara indi.

İmalat sanayisinin payı yüzde 93'ü aştı

Ekonomik faaliyetler bazında incelendiğinde ihracatın ana omurgasını imalat sanayisi oluşturmayı sürdürdü. İmalat sanayi ihracatı, yüzde 13,93 artış göstererek 24 milyar 247 milyon dolara ulaştı ve toplam ihracat içerisindeki payı yüzde 93,38 oldu.

Diğer sektörlerde de dikkat çeken yükselişler kaydedildi. Madencilik ve taş ocakçılığı ihracatı yüzde 40,48 oranında artarak 570,3 milyon dolar seviyesine ulaştı. Tarım, ormancılık ve balıkçılık sektöründe ise yüzde 35,59'luk bir yükseliş gerçekleşti ve bu grubun ihracatı 909,3 milyon dolar olarak kayıtlara geçti.

İthalat tarafında ise imalat sanayisi 25,53 milyar dolarla yüzde 82'lik en büyük payı aldı. Enerji ve ham madde talebinin etkisiyle madencilik ve taş ocakçılığı ithalatı da yüzde 34,97 artışla 4,01 milyar dolara yükseldi.

Pazarlarda Asya ve diğer Avrupa öne çıktı

Coğrafi dağılımda Türkiye'nin geleneksel ticaret ortağı olan Avrupa Birliği'ne (AB) yapılan ihracat yüzde 4,93 artışla 10 milyar 484 milyon dolar oldu. Ancak diğer pazarlardaki ivmelenme sebebiyle AB'nin toplam ihracattaki payı yüzde 44,38'den yüzde 40,38'e geriledi.

Buna karşılık Asya pazarına yapılan satışlar yüzde 21,19 artarak 6 milyar 272 milyon dolara çıktı ve bu bölgenin payı yüzde 24,15'e yükseldi. İngiltere ve İsviçre gibi ülkeleri kapsayan diğer Avrupa ülkelerine yapılan ihracat ise yüzde 30,65'lik ivmeyle 4 milyar 395 milyon doları buldu.

Bölgesel bazda Trakya illerinde de hareketlilik yaşandı. TÜİK verilerine dayanan Ekonomim haberine göre, Tekirdağ, Kırklareli ve Edirne'den eylül ayında 343 milyon 934 bin dolarlık dış satım yapıldı. Tekirdağ 314 milyon 710 bin dolarlık ihracatla bölgenin lideri olurken en çok ihracatı demir ve demir dışı metaller sektöründe Almanya'ya yaptı. Kırklareli 18 milyon 80 bin dolar, Edirne ise 11 milyon 144 bin dolar dış satım gerçekleştirirken bu iki ilde hububat ve bakliyat ürünleri Bulgaristan pazarında öne çıktı.

Dokuz aylık açık ve yıl sonu hedefleri

Ocak-eylül dönemine ilişkin kümülatif rakamlara göre, dokuz aylık toplam ihracat yüzde 5,22 artışla 210 milyar 952 milyon dolara ulaştı. Aynı dönemde toplam ithalat yüzde 5,33 artışla 281 milyar 919 milyon dolar, dış ticaret açığı ise 70 milyar 967 milyon dolar oldu.

Ticaret Bakanı Ömer Bolat, kaydedilen eylül rakamının Cumhuriyet tarihinin en yüksek ikinci aylık ihracatı olduğunu ifade etti. Son 12 aylık ihracatın 283,7 milyar dolara ulaştığını aktaran Bolat, yıl sonunda mal ve hizmet ihracatı toplamında hedeflenen 410 milyar dolarlık eşiğin aşılmasını beklediklerini açıkladı.

Ne anlama geliyor

İhracat artışının ithalat artış oranını yaklaşık üç kat geride bırakması, dış ticaret açığının aylık bazda dörtte bir oranında daralmasını sağladı. Dış ticaret açığındaki bu geri çekilme, döviz dengesi ve cari açık üzerindeki baskının hafiflemesine katkı sunabilecek bir gelişme olarak değerlendiriliyor. Bununla birlikte AB pazarının payının gerilemesi, ihracatçıların Asya ve birlik dışı Avrupa ülkelerine yönelerek pazar çeşitlendirmesine gittiğini gösteriyor.

Sıkça sorulan sorular

• Eylülde toplam ne kadar ihracat yapıldı? Mal ihracatı geçen yılın aynı ayına göre yüzde 15,34 artarak 25 milyar 967 milyon dolar oldu.
• Dış ticaret açığı ne kadar azaldı? Geçen yıl eylülde 6,95 milyar dolar olan açık, bu yıl aynı ayda yüzde 25,78 düşüşle 5 milyar 163 milyon dolara geriledi.
• En fazla payı hangi sektör aldı? İmalat sanayisi 24 milyar 247 milyon dolarla toplam ihracatın yüzde 93,38'ini oluşturdu.
• İlk dokuz ayın toplam dış ticaret açığı ne oldu? Ocak-eylül döneminde kümülatif dış ticaret açığı 70 milyar 967 milyon dolar olarak kaydedildi.