Herzog Netanyahu'yu uyardı: Batı Şeria'daki şiddet tartışılıyor

İsrail Cumhurbaşkanı İsaac Herzog, Batı Şeria'da artan İsrailli yerleşimci şiddetinin ülkeyi felakete, hatta iç savaşa sürükleyebileceği uyarısında bulundu. Kanal 12'nin haberine göre Herzog, Başbakan Netanyahu, Savunma Bakanı Katz, Genelkurmay Başkanı Eyal Zamir ve Başsavcı Gali Baharav-Miara'ya birer mektup gönderdi. Mektuplar, Herzog'un Batı Şeria'da askerler ve polislerle yaptığı görüşmenin ardından yazıldı.

Neler biliniyor

Herzog mektuplarında yerleşimci şiddetindeki artışa ve kendisinin "ulusalcı terörizm" olarak tanımladığı olaylara dikkat çekti. Askerlerin, iç savaşa yol açabilecek etik ve operasyonel ikilemlerle karşı karşıya olduğunu belirten Herzog, durumu tehlikeli ve patlamaya hazır bir ortam olarak niteledi. Yahudi milliyetçiliği adı altında uygulanan şiddeti doğrudan kınayan Herzog, bunu "ahlaki bir yüz karası" olarak tanımladı ve şiddetin önlenememesi halinde İsrail'in felaket ve iç savaşla karşılaşabileceği uyarısını yineledi. Şiddeti "organize suç" olarak niteledi.

Mektubun tam metni ve Netanyahu'nun yanıtı kaynaklarda yer almıyor; henüz belli değil.

Arka plan

Kaynaklara göre İsrail'in Batı Şeria ve Doğu Kudüs'te Filistinlilere yönelik şiddeti artmış durumda. Filistinlilerin evlerinin yıkıldığı, araçlarının ateşe verildiği ve tarım arazilerine erişimlerinin engellendiği bildiriliyor. İsrailli Barış Şimdi Hareketi'nin 2024 verilerine göre Batı Şeria'da yaklaşık 3 milyon Filistinli yaşıyor, Filistin topraklarına yerleşen İsraillilerin sayısı ise 500 binin üzerinde. Filistin istatistiklerine göre bölgede 141 yasa dışı yerleşim birimi ve İsrail yasalarına göre kaçak sayılan 224 yerleşim noktası bulunuyor.

Kaynaklar ne diyor

CNN Türk, Herzog'un uyarısını "iç savaş" ifadesiyle aktardı ve mektupların Kanal 12 haberine dayandığını belirtti. Kaynak metinlerde Herzog'un sözleri, İsrail'deki hükümet kurma sürecine ilişkin ayrıntılarla birlikte yer aldı; ancak mektupların hangi hukuki yetkiye dayandığı kaynaklarda belirtilmiyor.

Ne anlama geliyor

Cumhurbaşkanlığının, yürütmeyi ve güvenlik birimlerini doğrudan hedef alan yazılı bir uyarı göndermesi, şiddetin devlet içinde ciddi bir tartışma konusu olduğunu gösteriyor. Bu tür bir uyarının pratikte ne kadar etkili olacağı kaynaklardan kestirilemiyor; bu bir değerlendirmedir. Bölgede yaşayan Filistinliler için tarım arazisi ve barınma güvenliği doğrudan etkilenen konular olarak öne çıkıyor.

Sıkça sorulan sorular

• Uyarı kimlere gönderildi? Başbakan Netanyahu, Savunma Bakanı Katz, Genelkurmay Başkanı Eyal Zamir ve Başsavcı Gali Baharav-Miara'ya gönderildi.
• Mektuplar ne zaman yazıldı? Herzog'un Batı Şeria'da askerler ve polislerle görüşmesinin ardından yazıldığı bildirildi; kesin tarih kaynaklarda ayrıca verilmedi.
• Netanyahu yanıt verdi mi? Kaynaklarda Netanyahu'nun yanıtı yer almıyor.