Ukrayna'da ateşkes sonrası masa: Görüşmeler ve enerji altyapısı çağrısı

Birleşik Devletler First Lady'si Melania Trump, Beyaz Saray'da Rus ve Ukraynalı heyetleri ağırladı ve Herson bölgesindeki ateşkesin daha kalıcı olması çağrısında bulundu. Aynı dönemde Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy, Madrid'deki İbero-Amerikan Zirvesi'nde ülkesindeki hasarlı enerji altyapısının onarımı için İspanya ve Latin Amerika ülkelerinden acil yardım istedi. İki gelişme, savaşın insani boyutunu ve barış çabalarının farklı kanallarda sürdüğünü gösteriyor.

Neler biliniyor

Yahoo News'te yer alan haberlere göre Melania Trump, geçen hafta Herson bölgesinde ilan edilen ateşkesin ardından Rus ve Ukraynalı heyetleri Beyaz Saray'da ağırladı. Ateşkes sayesinde Rusya'nın işgali altındaki Oleşki kentinden yüzlerce kişi tahliye edildi. Oleşki'de sakinler açlık ve sürekli bombardıman altında yaşıyordu. Ateşkes altı gün sürdü ve hem Moskova hem Kiev, ateşkesin aracılığını Trump'a atfetti.

Toplantıya Ukrayna İnsan Hakları Ombudsmanı Dmitro Lubinets ile Rus muadili Yana Lantratova, Ukraynalı milletvekili Davyd Arahamiya ve Kremlin temsilcisi Kirill Dmitriyev katıldı. Dmitriyev ayrıca Donald Trump ile görüştü. Donald Trump görüşmenin içeriğini açıklamadı; ancak 'Bir anlaşma olacak, büyük bir anlaşma' dedi ve bunun Ukrayna'nın ötesinde, belki tüm Avrupa'yı ilgilendireceğini söyledi.

Melania Trump, ateşkes sürecinde mayın temizleme planlarını, hava görüntülerini, yolları, tahliye güzergâhlarını ve hastanelere erişimi incelediğini belirtti. Heyetler ona ateşkesteki kilit rolü için teşekkür etti; ancak bu rolün tam olarak ne olduğu ayrıntılandırılmadı. Melania Trump, iki lidere iletilmek üzere Dmitriyev ve Arahamiya'ya özel mektuplar verdi.

Arka plan

Rusya'nın Şubat 2022'de Ukrayna'yı topyekûn işgal etmesinin ardından savaş binlerce sivilin ölümüne ve milyonlarca kişinin yerinden edilmesine yol açtı. Taraflar, ABD arabuluculuğundaki barış görüşmelerini geçen yıldan beri sürdürüyor, ancak bu görüşmelerden somut bir sonuç alınamadı. Oleşki'ye ilişkin tahliye çalışmasının yaklaşık bir yıldır sürdüğünü Herson yerel yönetiminden bir kaynak BBC'ye aktardı. Aynı kaynak, sonradan bazı kişilerin ilerlemenin kredisini almaya başladığını söyledi.

Kaynaklar ne diyor

Zelenskiy, ateşkesin başarısının 'Putin savaşın durmasını istediğinde durduğunu' gösterdiğini söyledi. Ukraynalı milletvekili Arahamiya ise ateşkesi '2022'den bu yana en büyük gerilim düşürme' olarak niteledi. Ukraynalı analist Dmytro Levus, Rusya'nın tutumunda bir değişiklik olmadığını, Moskova'nın Amerikan baskısı nedeniyle ateşkesi kabul ettiğini belirtti. Bir ABD'li yetkililere yakın kaynak ise ateşkesi mümkün kılanın, sevsevsevsevsevs...

Ne anlama geliyor

Ateşkesin kalıcılığı ve arabuluculuğun kimde olduğu hâlâ tartışmalı. Ateşkesin altı gün sürmesi, Herson'da kısa vadede insani erişimin mümkün olduğunu gösteriyor; ancak bu durumun savaşın genel seyrini değiştirip değiştirmeyeceği henüz belli değil. Savaş bölgesinin diğer kesimlerinde İHA ve füze saldırıları sürdü; Zaporijya'da bir yardım dağıtım merkezine yapılan saldırıda pazartesi günü 40'tan fazla kişinin öldüğü bildirildi.

Zelenskiy'nin enerji altyapısı çağrısı ise savaşın sivil yaşam üzerindeki etkisinin sürdüğünü gösteriyor. Madrid'deki zirvede yapılan bu çağrının somut yardım karşılığı ise haberlerde henüz netleşmedi.

Sıkça sorulan sorular

• Ateşkes ne kadar sürdü? Altı gün sürdü ve bu süre içinde Oleşki'den yüzlerce kişi tahliye edildi.
• Melania Trump'ın rolü ne? Heyetler rolünü övdü, ancak tam kapsamı ayrıntılandırılmadı.
• Trump bir anlaşma öngörüyor mu? Trump 'Bir anlaşma olacak' dedi, içeriği açıklamadı.