Avrupa borsaları teknoloji satışıyla haftayı düşüşle kapattı

Avrupa borsaları haftanın son işlem gününü, yapay zekâ ve yarı iletken hisselerindeki küresel satışların etkisiyle düşüşle kapattı. Stoxx Europe 600 endeksi yüzde 1,05 düşerek 648,01 puana indi. Dünya Gazetesi ve Anadolu Ajansı'nın aktardığına göre satışlar, ABD'de teknoloji hisselerinde yaşanan sert düşüşün Avrupa'ya yansımasıyla hızlandı.

Neler biliniyor

Almanya'da DAX endeksi yüzde 1,92 gerileyerek 25.820,36 puana indi ve hafta boyunca elde ettiği kazançların tamamını kaybetti. İngiltere'de FTSE 100 yüzde 1,01 düşüşle 10.673,94 puana, Fransa'da CAC 40 yüzde 0,81 kayıpla 8.139 puana geriledi. İtalya'da FTSE MIB yüzde 0,90 azalarak 50.052,96 puana, İspanya'da IBEX 35 yüzde 0,60 düşüşle 19.369,50 puana indi.

Ekonomim'in aktardığı kapanış verileri farklı bir tablo çiziyor: Aynı gün Ekonomim, Stoxx Europe 600'ün yüzde 0,38 düşerek 654,87 puana geriləndiğini, DAX'ın gün içinde 26.685,23 puanla tarihi zirvesini yenileyip yüzde 0,43 düşüşle 26.325,01 puanda kapandığını bildirdi. Bu iki yayın farklı işlem günlerini ya da farklı kapanış saatlerini ifade ediyor olabilir; malzemede bu ayrım açıkça belirtilmiyor.

Arka plan

Analistlere göre ABD ara seçimlerinin ardından görülen iyimserlik uzun sürmedi. Demokratların seçimdeki başarısının ardından Washington'ın yapay zekâ alanında daha sıkı düzenlemelere gidebileceği endişesi teknoloji hisselerinde satışa yol açtı. New York'ta teknoloji ağırlıklı Nasdaq 100 endeksi perşembe günü Kovid-19 pandemisinden bu yana en sert günlük düşüşünü kaydetti. Dünya Gazetesi'ne göre S&P 500 şirketlerinin toplam piyasa değeri yalnızca 40 dakikada 2 trilyon dolar azaldı. Ekonomim, Nasdaq'ın gün içinde yüzde 5'in üzerinde değer kaybettiğini ve çip üreticilerinde çift haneli düşüşler görüldüğünü aktardı.

Almanya'da bu satış dalgası yarı iletken ve orta ölçekli teknoloji şirketlerine de yansıdı. Ekonomim'e göre Infineon yüzde 8'in üzerinde geriledi; MDAX ve SDAX'taki bazı teknoloji şirketleri yüzde 9 ile 14 arasında düştü. Öte yandan, İran ile yaşanan gerilimde diplomatik kanalların hareketlenmesi ve enerji fiyatlarındaki geri çekilme, bir önceki gün Avrupa endekslerini destekleyen unsurlar arasındaydı. İran Dışişleri Bakanlığı'nın Hürmüz Boğazı'nın Washington'ın şartları kabul edilirse 2 gün içinde açılabileceği yönündeki açıklaması, Brent petrolün bu hafta yüzde 20'ye yakın değer kaybederek 96,75 dolara gerilemesine yol açtı.

Kaynaklar ne diyor

Dünya Gazetesi, Brent petrolün varilini yüzde 0,4 artışla 99 dolardan işlem gördüğünü bildirdi; aynı yayın avro/dolar paritesinin yüzde 0,606 gerileyerek 1,115 seviyesine indiğini aktardı. Ekonomim ise avro/dolar paritesinin kapanışa doğru yüzde 0,06 yükselerek 1,123 seviyesinde olduğunu yazdı. Bu fark, iki yayının farklı saatlerdeki verilerini kullanmasından kaynaklanıyor olabilir.

Şirket haberlerinde Dünya, JP Morgan'ın tavsiyesini "nötr"e indirdiği Munich Re'nin hisselerinin yüzde 4'ün üzerinde düştüğünü, Daimler Truck'ın karını artırmasına rağmen hisselerinin yüzde 3'ü aşan kayıpla kapandığını aktardı. Ekonomim ise Deutsche Telekom'un gelir ve karını artırmasına, temettüsünü yükseltmesine ve hisse geri alım programı açıklamasına rağmen yüzde 2 düştüğünü, Lanxess'in ise maliyet azaltıcı önlemlerin etkisiyle yüzde 20 yükseldiğini yazdı.

Ne anlama geliyor

Haftalık tabloda en dikkat çekici nokta, Avrupa'nın teknoloji ve enerji kaynaklı iki ayrı baskıyla karşılaşmasıdır. Teknoloji tarafında düzenleme beklentisi, yatırımcıların risk iştahını azaltarak ABD'den Avrupa'ya geçen bir etki yaratmış görünüyor. Enerji tarafında ise Brent petrol ve TTF doğal gaz fiyatlarındaki düşüş, Avro Bölgesi enflasyonunun yüzde 4 ile son üç yılın en yüksek seviyesinde bulunması nedeniyle bir rahatlama beklentisi yaratmış durumda. Ekonomim'e göre Almanya 10 yıllık tahvil faizi yüzde 3,27'ye, ABD 10 yıllık tahvil faizi ise yüzde 4,83'e geriledi. Bu gelişmelerin kalıcı olup olmayacağı henüz belli değil; analizler bu noktada değerlendirme niteliğindedir.

Analistler, ABD'de güçlü istihdam verisine rağmen Ekim ayı enflasyonunun yüzde 4'e çıkabileceğini ve Fed'in aralık ayında faiz artırımına gidebileceğini belirtiyor. Bu senaryo gerçekleşirse teknoloji hisselerindeki baskının sürebileceği yönünde değerlendirmeler var.

Sıkça sorulan sorular

• Hangi borsalar düştü? Stoxx Europe 600, DAX, FTSE 100, CAC 40, FTSE MIB ve IBEX 35 endeksleri kapanışta düşüşle günü tamamladı.
• Satışın nedeni ne? Yapay zekâ ve yarı iletken hisselerindeki küresel satış, ABD'de olası daha sıkı düzenleme endişesi ve enflasyon kaygıları gösterildi.
• Asya piyasaları etkilendi mi? Evet; Dünya Gazetesi'ne göre Japonya'da Nikkei endeksinin kaybı yüzde 7'ye kadar ulaştı.
• Bu düşüş ne zaman sona erer? Malzemede bu konuda kesin bir bilgi yok; henüz belli değil.