Eşitlenen Sandalyeler, Açık Denklem: İsrail Seçiminden Bölgesel Senaryolar

İsrail'de 27 Ekim 2026'da yapılan genel seçimin ardından sandıkların kapanmasıyla birlikte ülke, parlamentoda hükümet kurabilecek bir çoğunluğun henüz oluşmadığı bir tabloyla karşı karşıya kaldı. Binyamin Netanyahu'nun liderliğindeki blok ile Gadi Eisenkot'un önderliğindeki muhalefet bloğu, 120 sandalyeli Knesset'te 61 sandalyelik eşiğin altında kaldı. Bu tablo, yalnızca kimin önde olduğuyla değil, hangi partilerin hangi koalisyonda yer alabileceğiyle de ilgili olduğu için dikkatle okunmalı.

Arka plan ve sayımın mantığı

Seçim, 7,3 milyon seçmenin katıldığı ve yaklaşık 12 bin seçim istasyonunda yapılan bir oylamaydı. Anadolu Ajansı'nın aktardığına göre bu, 1988'den bu yana zamanında yapılan ilk genel seçimdi. İsrail Merkez Seçim Komitesi'ne göre katılım yüzde 77'nin üzerine çıktı ve bu oran 2022 seçimine göre yaklaşık 7 puan yüksek kaldı.

Sayımın uzun sürmesinin nedeni 'çift zarf' sistemi. Askerler, hastalar, engelliler, mahkûmlar ve yurt dışındaki diplomatlar gibi kesimler özel bir yöntemle oy kullanıyor ve bu oylar, kimlik doğrulamasının ardından sayıma dahil ediliyor. Merkez Seçim Komitesi'nin bu yıl çift zarfla oy kullanan seçmen sayısının 650 bine kadar çıkmasını beklediği aktarıldı. Haberlerde bu oyların yaklaşık 15 sandalyeye denk gelebileceği belirtiliyor; ancak bu büyüklüğün kesin etkisi, nihai sayım tamamlanmadan söylenemez.

Sayım süreci boyunca rakamlar değişti. Bazı haberlerde Netanyahu bloğunun 56, muhalefet bloğunun 48 sandalye aldığı bildirilirken, başka kaynaklarda iki blokun 51'er sandalyede eşitlendiği ya da Netanyahu bloğunun 53, muhalefet bloğunun 48 sandalyeye geriლediği yer aldı. Bu nedenle bu yazıdaki rakamları kesin sonuç değil, ara verileri yansıtan bilgiler olarak okumak gerekir.

Taraflar ve açıklanan tutumlar

Likud'un bu seçimde 27 sandalye aldığı kısmi sonuçlarda belirtildi. Netanyahu, resmî sonuçların beklenmesini istedi, güçlü bir sağ hükümet kurulması gerektiğini ve Arap partilerinin yer aldığı bir hükümeti düşünmediğini açıkladı. Arap partilerinin İsrail'i 'tehlikeye atacağını' savundu.

Eisenkot ise halkın değişimden yana oy verdiğini ifade etti ve hükümeti değiştirmek için harekete geçeceğini söyledi. Muhalefetteki Demokratlar lideri Yair Golan, Arap partileriyle iş birliğinin değerlendirilmesi çağrısında bulundu. Eisenkot'un ise Arap partileriyle koalisyon kurmayacağına dair açıklamaları olduğu bildirildi. Bu iki tutum, muhalefet bloğunun içinde bir koalisyon seçeneğinin nasıl şekilleneceği konusunda temel bir ayrım yaratıyor.

Arap partilerinin toplam sandalye sayısı 15 ile 19 arasında değişen rakamlarla aktarıldı. Ortak Liste'nin en az 11, Ra'am'ın ise altı sandalye aldığı bildirildi. Analistlerin ve haberlerin ortak değerlendirmesi, bu partilerin sayısının önceki seçimlere göre belirgin biçimde arttığı yönünde.

Koalisyon senaryoları

Malzemelerde üç temel olasılık öne çıkıyor. Birincisi, muhalefet bloğu içindeki milletvekili transferleriyle ya da yeni bir düzenlemeyle çoğunluğun oluşturulması. İkincisi, Arap partilerinin dış destekle ya da bir koalisyon ortaklığıyla denkleme dahil edilmesi; bu, muhalefetin iç uyumu ve kamuoyu tepkisi açısından en hassas seçenek. Üçüncüsü, Netanyahu'nun bir koalisyon içinde yer alacağı geniş tabanlı bir hükümet ya da yeniden seçim.

Değerlendirmemize göre bu senaryoların her biri farklı bir mekanizmadan işleyecek. Muhalefetin Arap partileriyle bir anlaşma yapması, hükümetin iç politikasını ve Gazze ile ilgili öncelikleri değiştirebilir; buna karşılık Netanyahu'nun geniş bir koalisyonda yer alması, mevcut politika çizgisinin büyük ölçüde sürmesi anlamına gelebilir. Yeniden seçim ihtimali ise sürecin haftalar ya da aylar uzamasına yol açar. Hangi senaryonun gerçekleşeceği henüz belli değil.

Bölgeye ve Türkiye'ye olası yansımalar

Malzemede Türkiye'nin resmî tutumuna ilişkin bir açıklama bulunmuyor; bu nedenle Ankara'ya yansımalar üzerine yalnızca olası senaryoları tartışabiliriz. Hükümet kurma süreci uzarsa, İsrail'in Gazze ve Batı Şeria politikalarına ilişkin kararlar da ertelenebilir. Bu da bölgesel diplomasinin hızını ve Türkiye'nin arabuluculuk ya da istikrar çabalarının takvimini etkileyebilir.

ABD cephesinde, Başkan Donald Trump'ın sanal medya hesabından Netanyahu'ya destek mesajı paylaştığı ve sonuçların Netanyahu'nun desteğiyle daha iyi geldiğini söylediği aktarıldı. Trump ayrıca durumun 'biraz erken' olduğunu belirtti. Washington'ın Gazze için önerdiği planın uygulanması, İsrail'in hükümet kurma sürecinin sonucuna bağlı olabilir. Malzemede, planın büyük ölçüde donmuş durumda olduğu belirtiliyor.

Gazze'de Han Yunus'ta bazı sakinlerin seçim sonucunu, yeni hükümetin politikalarında köklü bir değişiklik beklentisi olmaksızın izlediği haberlere yansıdı. Bu tür görüşler, sahadaki insani durumun hükümet değişikliğinden bağımsız olarak nasıl ele alınacağını gösteriyor. Türkiye açısından bu, insani yardım ve yeniden inşa konularında diplomasinin sürekliliğinin önemini artırıyor.

Ekonomiye olası etkiler

Malzemeler seçimin ekonomiye etkisine dair somut bir değerlendirme içermiyor. Hükümetin uzun süre kurulamaması, politika belirsizliğini artırabilir; ancak bu etkinin ölçüsü ve yönü henüz net değil. Bu nedenle bu konuda kesin bir hüküm vermek doğru olmaz.

Bundan sonra neye bakılmalı

Önümüzdeki günlerde üç başlık önemli olacak: Yurt dışı ve özel oyların sayımının tamamlanması, Merkez Seçim Komitesi'nin nihai sonuçları ve partilerin koalisyon görüşmelerindeki tutumları. Haberlere göre kesin sonuçların 4 Kasım 2026 civarında açıklanması öngörülüyor, ancak itirazlar nedeniyle süreç sekiz güne kadar uzayabilir. Bu takvim, hangi koalisyon senaryosunun masada kalacağını belirleyecek. Değerlendirmemize göre dikkat edilmesi gereken, sayımın tamamlanmasının ardından hangi partilerin hangi taahhütle görüşmeye oturduğu olacak.