ABD, Helyumu Kritik Madde Olarak Belirledi; Avrupa'da Tedarik Sıkıntısı Sürüyor

ABD Enerji Bakanlığı, 23 Ekim'de helyumu kritik madde olarak belirledi. Kararın, yarı iletken üretimi ve enerji üretimindeki temel rolüne ve küresel tedarikte artan kesintilere dayandığı belirtildi. Karar, helyum üreticilerine ek federal fon sağlanmasının ve maddenin hükümet tarafından daha yakından izlenmesinin önünü açıyor.

Helyum esas olarak doğal gaz işlenmesinin yan ürünü olarak elde ediliyor. ABD, hem doğal gaz hem helyum üretiminde dünyanın en büyük üreticisi; Katar ve Rusya da önde gelen helyum üreticileri arasında yer alıyor.

Enerji Bakanı Chris Wright, Trump yönetiminin kritik maddelerde yabancı kaynaklara bağımlılığı azaltmayı, yurt içi üretimi güçlendirmeyi ve ekonomik ile ulusal güvenliği desteklemeyi hedeflediğini açıkladı. Wright, Trump'ın ABD'nin üretim sanayisini geri getirdiğini ve bunun için gerekli malzemelerin yeniden Amerika'da üretilmesi gerektiğini belirtti.

Avrupa'da ise helyum tedarikinde artan baskı var. Katar'dan helyum ihracatı, İran'ın İsrail ve ABD ile süren savaşı kapsamında Hürmüz Boğazı'nı kapatması nedeniyle ciddi biçimde aksadı; İran'ın Katar altyapısına yönelik saldırıları da arzı etkiledi. Rusya, Nisan ayında yurt içi piyasasını korumak için geçici ihracat kısıtlamaları getirdi. Çin ise Temmuz ayında helyuma geçici ihracat yasağı koydu. Financial Times'ın Temmuz tarihli raporuna göre Çin, Rus helyumunun Avrupa'ya ulaştığı bir transit merkezi olarak hizmet veriyor. AB, 2024'te Rus helyumunun doğrudan ithalatını yasakladı; ancak bazı arzın Çin üzerinden Avrupa piyasasına ulaşmaya devam ettiği bildirildi.