Dolar küresel rezervlerde geriledi, ödemelerde ilk sırada

SWIFT'in Ağustos 2026 verilerine göre küresel ödemelerde ABD doları yüzde 52,09 payla ilk sırada yer aldı. Euro yüzde 21,37 ile ikinci, Çin yuanı ise yüzde 3,26 ile dolar ve euronun oldukça gerisinde kaldı. Dolar ve euronun toplam payı yüzde 73,46 olarak kaydedildi.

Alman Uluslararası ve Güvenlik İşleri Enstitüsü'nün (SWP) tarihsel SWIFT verilerine göre Nisan 2011'de euronun payı yüzde 38,9, doların payı yüzde 35,3 idi. Nisan 2015'te dolar yüzde 45,3'e yükselirken euro yüzde 27,1'e geriledi. Temmuz 2023'te doların payı yüzde 46,5 oldu. Raporlama kapsamındaki değişikliklerin tarihsel karşılaştırmalarda dikkate alınması gerektiği belirtildi.

IMF'nin 30 Eylül 2026'da yayımladığı verilere göre doların küresel döviz rezervlerindeki payı ilk çeyrekte yüzde 57,18 iken ikinci çeyrekte yüzde 56,70'e düştü. Bu oran, 2001'deki yüzde 72'lik zirvenin 15,3 puan altında. Aynı dönemde euronun payı yüzde 20,60, Çin yuanının payı yüzde 2,11 olarak kaydedildi; dünya genelindeki toplam döviz rezervleri 13,22 trilyon dolar oldu.

Fed'in 2025'te yayımladığı araştırmaya göre merkez bankalarının Avustralya ve Kanada doları gibi para birimlerine yönelmesi de doların rezerv payındaki gerilemede rol oynadı.

BIS'in Nisan 2025 dönemini kapsayan araştırmasında küresel döviz işlemlerinin günlük ortalama hacmi yaklaşık 9,6 trilyon dolar olarak yer aldı. Dolar, 2025'te işlemlerin yüzde 89,1'inde bir tarafta yer aldı; yuanın payı ise 2013'teki yüzde 2,2'den 2025'te yüzde 8,6'ya yükseldi.

Avrupa Merkez Bankası'nın Haziran 2026 raporuna göre yuanın küresel ticaret finansmanındaki payı 2024'te yüzde 5,5 iken Mart 2026'da yaklaşık yüzde 8'e çıktı. Aynı dönemde doların ticaret finansmanındaki payı yaklaşık yüzde 81'e geriledi. Veriler, doların ödemeler, rezervler ve döviz piyasalarındaki ağırlığını sürdürdüğünü, yuanın kullanımının ise arttığını gösteriyor.