ECB'den Küresel Likidite Adımı: 30'u Aşkın Merkez Bankası EUREP'e İlgi Gösterdi

Avrupa Merkez Bankası (ECB), uluslararası finansal işlemlerde euronun rolünü desteklemek ve küresel erişimi genişletmek amacıyla operasyonel çerçevesini yenilediği EUREP (Euro Repo Tesisi) mekanizmasına son altı ayda 30'dan fazla merkez bankasının ilgi gösterdiğini duyurdu. ECB Yönetim Kurulu Üyesi Philip Lane, Çin'in Şanghay kentinde gerçekleştirilen toplantıda, sisteme kabul edilen ilk yabancı merkez bankalarının katılım işlemlerinin ekim ayı başında tamamlandığını bildirdi.

Lane, mekanizmaya ilgi gösteren merkez bankalarının unvanlarını ve ülke dağılımlarını kamuoyuyla paylaşmadı. Yapılan açıklamada, gösterilen ilginin bu kurumların tamamının sisteme kabul edildiği veya fiilen euro cinsinden borçlanmaya başladığı anlamına gelmediği vurgulandı. Sistem, Euro Bölgesi dışındaki merkez bankalarının rezervlerindeki euro tahvillerini piyasa stresi yaratmadan nakde çevirebilmelerine zemin hazırlıyor.

2026 yılı itibarıyla kapsamı genişletilen EUREP mekanizması, Euro Bölgesi dışındaki uygun merkez bankalarına belirli teminatlar karşılığında kısa vadeli euro likiditesi sağlıyor. Sistem kapsamında her bir merkez bankasına 50 milyar euroya kadar azami finansman limiti tahsis edilebiliyor. Söz konusu tutar ortak bir fon havuzunu değil, tek bir kurumun erişebileceği tavan tutarı ifade ediyor.

Finansmandan yararlanabilmek için euro cinsinden ihraç edilmiş, yüksek kredi kalitesine sahip ve belirlenen teminat koşullarını karşılayan menkul kıymetlerin rehin verilmesi şart koşuluyor. İşlemlerin vadesi bir gün ile bir hafta arasında değişirken, ihtiyaç halinde finansman yenilenebiliyor. Borçlanma maliyeti ise ECB'nin temel refinansman faiz oranına eklenen belirli bir marj üzerinden belirleniyor.

Mekanizma, olağan bir kredi kaynağından çok, finansal piyasaların yeterli likidite sağlayamadığı stres dönemleri için bir emniyet sübabı olarak tasarlandı. Başvuran kurumlarda kara para aklama, terörizmin finansmanı ve uluslararası yaptırım risklerine dair kontroller temel kriter olarak uygulanıyor. Genişletilmiş sistem Almanya, Fransa, İtalya, İspanya ve Hollanda merkez bankaları koordinasyonunda yürütülüyor.

Sistemde operasyonel finansman kullanımının 2026'nın son çeyreğinde başlaması hedeflenirken, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası'nın mekanizmaya dahil olduğuna dair herhangi bir bilgi açıklamada yer almadı.