Hürmüz Gerilimi Navlunu 5 Kat Artırdı: Saudi Aramco'dan Asya'ya İndirim

Hürmüz Boğazı'nda tırmanan jeopolitik gerilim küresel petrol lojistiğinde maliyetleri hızla yukarı çekiyor. Baltic Exchange verilerine göre, Basra Körfezi'nden Çin'e uzanan TD3C rotasında çok büyük ham petrol tankerlerinin ton başına navlun bedeli gerilim öncesindeki 45,42 dolardan eylül sonu itibarıyla 229,76 dolara yükseldi. Taşıma maliyetlerinde yaşanan yaklaşık yüzde 406'lık bu artış, Orta Doğulu üreticileri Asya pazarında rekabet gücünü koruyabilmek amacıyla ham petrol satış fiyatlarında indirime gitmeye yöneltti.

Maliyet artışı Hürmüz Boğazı'nı baypas eden alternatif rotalarda da hissediliyor. Umman Körfezi'nden Çin'e yönelen TD34 rotasında ton başına taşıma ücreti 36,78 dolardan 140,02 dolara çıkarak 3,8 katına ulaştı. Buna karşın doğrudan Hürmüz Boğazı'ndan geçen güzergah, alternatif hatta kıyasla ton başına yaklaşık yüzde 64 daha yüksek maliyet oluşturmaya devam ediyor. Hürmüz üzerinden sevk edilen petrol ve petrol ürünlerinin yaklaşık yüzde 80'inin Asya pazarına gitmesi, oluşan navlun makasını bölge rafinerileri açısından kritik hale getiriyor.

Taşıma giderlerindeki sıçramanın ardından Suudi Arabistan, kasım ayı resmi satış fiyatlarında beklenmedik bir indirime gitti. Ülkenin milli petrol şirketi Saudi Aramco, Asya pazarına sunduğu Arab Light ham petrolünün resmi satış fiyatını varil başına 3 dolar aşağı çekti. Gerçekleştirilen bu indirimle birlikte Arab Light'ın fiyatı Umman/Dubai göstergesinin 5 dolar altına inerek Haziran 2020'den bu yana görülen en yüksek iskonto düzeyine ulaştı.

Saudi Aramco'nun lojistik aksamaları dengelemek amacıyla Umman açıklarından yüklenen belirli kargolarda indirimi varil başına 9 dolara kadar genişletmeyi değerlendirdiği ifade ediliyor. Bölgedeki üreticilerin navlun şokunu telafi edememesi halinde Asyalı alıcıların Atlantik Havzası kaynaklı alternatif tedarikçilere yönelebileceği belirtiliyor.

Uzmanlar, Hürmüz ve Babülmendep boğazlarındaki jeopolitik risklerin gemileri daha uzun rotalara mecbur bıraktığına, sınırlı yeni gemi arzı ve yaşlanan tanker filosu nedeniyle yüksek navlun maliyetlerinin petrol fiyatlama mekanizmasında kalıcı bir belirleyici haline gelebileceğine işaret ediyor.