Lojistikte Akaryakıt Yükü: Bir Tırın Aylık Yakıt Gideri 434 Bin Lirayı Aştı

Akaryakıt ve ham madde fiyatlarındaki sert yükselişler, lojistik ve taşımacılık sektöründe maliyet baskısını kritik seviyelere taşıdı. 2026 yılı başında Türkiye genelinde litresi ortalama 53,6 TL olan motorin fiyatının 18 Ekim 2026 itibarıyla 96,6 TL seviyesine ulaşması, karayolu ve denizyolu başta olmak üzere tüm taşımacılık kalemlerinde işletme giderlerini katladı.

Yapılan sektörel hesaplamalara göre, aylık ortalama 4 bin 500 litre yakıt tüketimi bulunan bir tırın akaryakıt maliyeti 1 Ocak 2026'da 241 bin 200 TL seviyesinde hesaplanıyordu. 18 Ekim 2026 tarihi itibarıyla aynı aracın aylık motorin maliyeti 434 bin 700 TL'ye fırlayarak yaklaşık yüzde 80 oranında artış gösterdi. Lojistik işletmeleri, söz konusu yakıt maliyeti artışını navlun fiyatlarına ve tedarikçilere ancak sınırlı ölçüde yansıtabildiklerini ifade ediyor.

Taşımacılık şirketleri yakıt kalemi için sene başında öngördükleri yıllık bütçelere ilk 6 ay içerisinde ulaştıklarını, mevcut durumda ise maliyetlerin planlanan bütçelerin yüzde 30 ila 40 üzerinde seyrettiğini belirtiyor. Şirket giderleri içinde personel maliyetlerindeki artışın görece sınırlı kaldığına işaret edilirken, yıl sonunda belirlenecek yeni asgari ücretin işletmelerin gelecek dönem bütçelerinde belirleyici olacağı vurgulanıyor.

Sektörün bir diğer ana gider kalemi olan lastikte de maliyet artışları hız kazandı. Eylül ayından bu yana 60'tan fazla lastik şirketi, farklı kategorilerdeki 70'i aşkın üründe yüzde 2 ile yüzde 5 arasında fiyat artış bildirimi yayımladı. Ürünün ana ham maddesi olan kauçuk fiyatları da rekor kırdı; Şanghay Vadeli İşlemler Borsası'ndaki (SHFE) ana kauçuk sözleşmesi Ekim 2026 başı itibarıyla ton başına 20 bin 145 yuana tırmanarak son 9 yılın en yüksek seviyesine ulaştı.

Deniz taşımacılığı tarafında da benzer bir maliyet tablosu oluştu. Gemi Yakıt İkmalcileri Derneği (GYİD) verilerine göre, savaş öncesine kıyasla gemi yakıt endeksleri iki katına çıkarak 1.250, 1.350, 1.400 ve 1.500 seviyelerine kadar yükseldi. Ham petrol fiyatları belirli bir bantta kalsa da işlenmiş yakıt ürünlerindeki fiyat artışları taşımacılık tarifelerini doğrudan yukarı çekti.

Ham petrol ile işlenmiş dizel arasındaki fiyat makasının açılması da sektörü olumsuz etkileyen unsurlar arasında yer alıyor. Ham petrolün varili 100 dolar seviyesindeyken dizel yakıtın varil fiyatı 200 dolara kadar çıktı. Bu ayrışmada Hürmüz Boğazı'ndaki sevkiyat aksamaları, Orta Doğu'daki enerji rafinerilerine yönelik saldırılar ve Rusya'nın rafinaj kapasitesinin yaklaşık yüzde 30'unu kaybetmesinin etkili olduğu kaydedildi.