Site Yönetiminden Kiralanan İşyerinde Şerefiye ve Hava Parası Stopaja Tabi
GİB özelgesine göre apartman ve site yönetimlerine ödenen hava parası veya şerefiye bedelleri kira kapsamında sayılarak stopaja ve VUK belge düzenine tabi tutulacak.
Valentra Analiz
- Kimleri ilgilendiriyor?
Apartman ve sitelerin ortak alanlarını işyeri veya şube olarak kiralayan kurumlar ve gelir vergisi mükellefleri ile gayrimenkul kiralayan site yönetimleri.
- Ne değişti?
Site ve apartman yönetimlerine ödenen şerefiye ve hava parası bedelleri duran varlık veya bağımsız bir hak değil, kira bedelinin parçası kabul edildi; amortisman yerine doğrudan gider yazılması ve stopaja tabi tutulması gerektiği netleşti.
- İşletmeye etkisi
Şerefiye ödemelerinin aktifleştirilip yıllara sari amortismanla itfa edilmesi yerine doğrudan gider yazılması, kiralama yapılan yılda kurumlar vergisi matrahını daha hızlı düşürerek vergi avantajı sağlar; ancak brütleştirme ve stopaj yükümlülüğü ilave nakit çıkışı gerektirebilir.
- Ne zaman uygulanacak?
24 Ekim 2022 tarihli özelge ile açıklanan uygulama yürürlüktedir; ödeme anında tevkifat ve 7 gün içinde tevsik şartı geçerlidir.
- Ne yapılmalı?
- Site yönetimine ödenen hava parası veya şerefiye bedellerini brütleştirerek yüzde 20 stopaja tabi tutun.
- Ödemeyi amortisman tablosuna almayıp ilgili dönemin kira giderlerine kaydedin.
- Site yönetiminin vergi mükellefiyeti varsa hizmet bitiminden itibaren 7 gün içinde fatura temin edin.
- Mükellefiyet yoksa 7 gün içinde VUK 234 uyumlu gider pusulası düzenleyin veya zorunlu bilgileri içeren banka dekontunu saklayın.
- Kira sözleşmesinde şerefiye tutarını ve ödeme şartlarını açıkça kira bedeli kapsamında belirtin.
Uygulama örneği
Bir limited şirketin site yönetiminden kiraladığı işyeri için net 50.000 TL şerefiye (hava parası) ödediği varsayıldığında (%20 stopaj ile brüt tutar 62.500 TL):
- 770 Genel Yönetim Giderleri (Kira Gideri) — Borç 62.500 TL
- 360 Ödenecek Vergi ve Fonlar (Gelir Vergisi Stopajı) — Alacak 12.500 TL
- 102 Bankalar — Alacak 50.000 TL
Rakamlar örnek amaçlı ve varsayımsaldır; oran ve kurallar habere konu düzenlemeden alınmıştır.
Gelir İdaresi Başkanlığı tarafından yayımlanan özelgede, apartman ve site yönetimlerine ait ortak alanların işyeri olarak kiralanması sırasında kira bedeline ilave olarak talep edilen "şerefiye" veya "hava parası" niteliğindeki ödemelerin vergilendirilme esasları netleştirildi. İdare, söz konusu ödemelerin işletme devri niteliği taşımaması nedeniyle doğrudan kira bedelinin bir parçası olarak kabul edilmesi ve tevkifata tabi tutulması gerektiğini bildirdi.
Gelir Vergisi Kanunu'nun 70'inci maddesinde sayılan mal ve hakların kiralanması karşılığında nakden veya hesaben yapılan ödemeler gayrimenkul sermaye iradı teşkil ediyor. Kanun'un 94'üncü maddesinin birinci fıkrasının (5/a) bendi uyarınca, bu kapsamda yapılan işyeri kira ödemelerinden gelir vergisi tevkifatı yapılması zorunluluğu bulunuyor. Özelgede, apartman yönetiminin ortak alan kiralamasında tahsil ettiği şerefiye tutarının da kira niteliğinde olduğu ve brüt tutar üzerinden yüzde 20 oranında stopaj kesintisi yapılması gerektiği vurgulandı.
Gelir Vergisi Kanunu'nun 40'ıncı ve Kurumlar Vergisi Kanunu'nun 8'inci maddeleri çerçevesinde, ticari kazancın tespitinde tevsik edilen kira giderleri hasılattan indirilebiliyor. İdare, şerefiye adıyla yapılan ödemelerin maddi ya da maddi olmayan bir duran varlık iktisabı oluşturmadığını, bu sebeple amortisman yoluyla itfa edilmeyip ödendiği ilgili dönemde doğrudan kira gideri olarak kayıtlara alınması gerektiğini belirtti.
Vergi Usul Kanunu hükümleri uyarınca belgelendirme şartlarına da değinilen özelgede, apartman yönetiminin vergi mükellefiyeti bulunması halinde aylık kira dönemi bitiminden itibaren en geç yedi gün içinde fatura düzenlenmesi gerektiği ifade edildi. Faturada şerefiye bedelinin ayrı bir kalem olarak değil, kira bedelinin bir unsuru şeklinde yer alması gerekiyor.
Apartman yönetiminin vergi mükellefiyetinin bulunmadığı durumlarda ise kiracı kurum tarafından VUK'un 234'üncü maddesi uyarınca en geç yedi gün içinde gider pusulası tanzim edilmesi gerekiyor. Ayrıca 1 Kasım 2021 tarihinde yürürlüğe giren yasal düzenleme doğrultusunda, ödemenin yasal süresi içinde banka, ödeme kuruluşu veya PTT aracılığıyla yapılması ve dekontun VUK 234'te aranan zorunlu bilgileri ihtiva etmesi halinde dekontun gider pusulası yerine geçeceği hatırlatıldı.
Haberin kaynağı
Muhasebe News
Haberin tamamını Muhasebe News sitesinde okuyun →- Resmî dayanak
- GVK Madde 40, 70, 94/1-5(a); KVK Madde 6, 8; VUK Madde 227, 229, 231/5, 232, 234; GİB Özelgesi (24.10.2022 tarih ve 27575268-105[229-2019-387]-486865 sayılı)
- Yürürlük
- 24 Ekim 2022 tarihli özelge ile açıklanan uygulama yürürlüktedir; ödeme anında tevkifat ve 7 gün içinde tevsik şartı geçerlidir.
- Valentra'da yayım
- 18 Ekim 2026, 05:56
Bu metin, Muhasebe News tarafından yayımlanan haberden Valentra tarafından hazırlanmış bir özettir. Haberin tamamı ve ayrıntılar için kaynağına başvurun.