MASAK Kimlik Tespiti ve Transfer Eşiklerini İki Katına Çıkardı

Mali Suçları Araştırma Kurulu mevzuatında uzun süredir beklenen parasal sınır güncellemeleri nihayet hayata geçti. 7 Ekim 2026 tarihli Resmî Gazete'de yayımlanan Cumhurbaşkanı Kararı ile Suç Gelirlerinin Aklanmasının ve Terörün Finansmanının Önlenmesine Dair Tedbirler Hakkında Yönetmelik'te yer alan kimlik tespiti ve elektronik transfer teyit eşikleri iki katına çıkarıldı. Bu düzenleme, finansal kuruluşlardan mali müşavirlere kadar geniş bir yükümlü grubunun günlük operasyonel iş yükünü doğrudan hafifletirken transfer süreçlerini de hızlandıracak niteliktedir.

Güncellenen Eşikler ve Uygulama Alanları

Resmî Gazete'de yayımlanan 11845 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı doğrultusunda, yönetmeliğin 5'inci maddesinde düzenlenen genel kimlik tespiti sınırı 185.000 TL'den 370.000 TL'ye yükseltildi. Böylece tek bir işlemde veya birbiriyle bağlantılı birden fazla işlemin toplamında 370.000 TL tutarına ulaşılmadığı sürece, genel kural olarak kimlik tespiti prosedürlerinin işletilmesine gerek kalmayacak.

Kripto varlık hizmet sağlayıcıları nezdinde gerçekleştirilen işlemler ile kripto transferlerinde uygulanan kimlik tespiti alt sınırı ise 15.000 TL'den 30.000 TL'ye revize edildi. Benzer şekilde, yurt içi ve yurt dışı elektronik transfer mesajlarını düzenleyen 24'üncü madde ile kripto varlık transferlerine dair 24/A maddesindeki teyit zorunluluğu sınırı da 15.000 TL seviyesinden 30.000 TL'ye çekildi.

Yeni düzenlemeyle birlikte elektronik transferlerdeki operasyonel akış şu esaslara bağlandı:

• 30.000 TL'nin altındaki yurt içi ve yurt dışı elektronik transferlerde gönderici bilgilerinin teyit edilmesi zorunlu tutulmayacak, bu temel bilgilerin transfer mesajında yer alması yeterli görülecek.

• 30.000 TL ve üzerindeki transfer mesajlarında ise gönderici bilgilerinin teyit edilmesi kuralı aynen geçerliliğini koruyacak.

• Kripto varlık transferlerinde de aynı 30.000 TL eşiği geçerli olacak ve bu tutarın altındaki transferler için teyit yükümlülüğü aranmayacak.

Burada önemle altı çizilmesi gereken bir istisna bulunmaktadır: Parasal tutarlar iki katına çıkarılmış olsa da tutar gözetilmeksizin kimlik tespiti yapılmasını gerektiren özel haller korunmuştur. İşlemin şüpheli işlem bildirimini gerektirmesi halinde ya da daha önce temin edilen kimlik bilgilerinin yeterliliği ve sıhhati konusunda şüpheye düşülmesi durumunda, tutar 1 TL dahi olsa kimlik tespiti yapılması yasal bir zorunluluk olmaya devam etmektedir. Ayrıca şüpheli işlem bildirimlerinde herhangi bir parasal taban sınırın bulunmadığı unutulmamalıdır.

Dijital Doğrulama ve Raporlamada Usul Değişikliği

Yönetmeliğin 16'ncı maddesinde yapılan düzenleme, dijital bankacılık ve uzaktan müşteri süreçlerine önemli bir esneklik kazandırmaktadır. Finansal kuruluşlar; internet veya mobil hizmet kanalları üzerinden ya da müşterinin kayıtlı ve doğrulanmış cep telefonuna gönderilen tek kullanımlık şifre (SMS OTP) aracılığıyla doğrulama yapılması durumunda müşteriden fiziki imza örneği almaktan muaf tutulabilecektir. Ancak bu muafiyet genel geçer bir serbesti anlamına gelmemektedir; yapılacak doğrulamanın işlemin niteliğine ve risk seviyesine uygun güvenlik tedbirlerini içermesi ve işlem yapan kişinin daha önce kimliği tespit edilmiş müşteri olduğuna dair yeterli güvence sunması şart koşulmuştur.

Değişikliğin bir diğer boyutu ise finansal kuruluşlar dışındaki yükümlüleri ilgilendirmektedir. Noterler, kuyumcular, gayrimenkul aracıları, serbest muhasebeci mali müşavirler ve yeminli mali müşavirler gibi meslek mensuplarının denetim süreçleri sadeleştirilmiştir. Yönetmeliğin 38'inci maddesine eklenen fıkra gereğince, bu yükümlüler hakkında yalnızca yükümlülük uyum denetimi raporu düzenlenecektir. Denetim esnasında bir ihlal tespit edilirse bu hususlar aynı raporda gösterilecek ve söz konusu belge yükümlülük ihlali inceleme raporu yerine geçecektir. Bu adım, denetim bürokrasisini azaltarak süreçlerin tek bir rapor üzerinden sonuçlandırılmasını sağlayacaktır.

Değerlendirmemiz ve Operasyonel Yansımalar

Valentra olarak değerlendirmemize göre, bu düzenleme en çok yüksek işlem adedine sahip ödeme kuruluşları, bankalar ve kripto platformlarının müşteri edinim ve transfer operasyonlarındaki tıkanıklığı giderecektir; ancak yükümlülerin iç denetim ve risk izleme birimleri açısından rehavete kapılma riskini de beraberinde getirecektir.

Bu görüşe varmamızın gerekçesi gayet açıktır: Enflasyonist süreçte paranın nominal değerinin artması, daha önce küçük sayılabilecek rutin ticari ödemelerin bile 185.000 TL ve 15.000 TL gibi eski eşiklere takılmasına neden olmaktaydı. Bu durum finansal kuruluşlarda devasa bir kimlik tespiti ve teyit iş yükü oluşturuyor, uyum birimlerini asıl odaklanmaları gereken riskli ve şüpheli işlemlerden uzaklaştırıyordu. Limitlerin iki katına çıkması operasyonel maliyetleri aşağı çekecek ve transfer onay sürelerini kısaltacaktır. Diğer taraftan, eşiklerin yükselmesi kötü niyetli aktörlerin tutarları 370.000 TL ve 30.000 TL sınırlarının hemen altında parçalayarak sisteme sokma riskini artırabilir. Dolayısıyla kurumların kural bazlı limit kontrollerinin ötesine geçerek davranışsal risk skorlamasına ağırlık vermesi zorunlu hale gelmektedir.

Uygulamada Dikkat Edilecekler ve Örnek Senaryo

Yeni sınırların işleyişini somut bir senaryo üzerinden ele alalım:

Varsayalım ki bir kuyumcu veya gayrimenkul aracısı nezdinde bir müşteri tarafından tek seferde 250.000 TL tutarında bir ödeme gerçekleştirilmektedir. Eski uygulamada genel kimlik tespiti sınırı 185.000 TL olduğu için, yükümlünün bu işlemde müşterinin kimlik bilgilerini mevzuata uygun şekilde tespit ve teyit etmesi zorunluydu. 7 Ekim 2026 itibarıyla yürürlüğe giren yeni kuralda ise genel sınır 370.000 TL'ye çıkarılmıştır. Dolayısıyla, 250.000 TL tutarındaki bu işlem 370.000 TL sınırının altında kaldığından, ortada şüpheli bir durum veya kimlik bilgilerine ilişkin özel bir tereddüt yoksa yalnızca tutara bağlı kimlik tespiti yapılması gerekmeyecektir.

İkinci bir senaryo olarak, bir müşterinin kripto varlık hizmet sağlayıcısı üzerinden 20.000 TL tutarında bir transfer gerçekleştirdiğini düşünelim. Eski 15.000 TL'lik eşik aşıldığı için transfer mesajında gönderici teyidi zorunluydu. Yeni düzenlemede transfer teyit sınırı 30.000 TL olduğu için, 20.000 TL'lik bu transferde teyit aranmaksızın temel gönderici bilgilerinin mesajda bulunması mevzuat açısından yeterli sayılacaktır.

Ancak aynı müşteri aynı gün içerisinde birbiriyle bağlantılı olarak 200.000 TL ve ardından 180.000 TL tutarında iki ayrı işlem yaparsa, toplam tutar 380.000 TL'ye ulaşarak 370.000 TL'lik genel eşiği aşacaktır. Birbiriyle bağlantılı işlemlerin toplamı dikkate alındığından, bu aşamada kimlik tespiti zorunluluğu doğacaktır.

Sonuç olarak, tüm finansal kuruluşların ve yükümlü meslek mensuplarının bilgi işlem altyapılarındaki parametrik eşikleri derhal 370.000 TL ve 30.000 TL olarak güncellemeleri gerekmektedir. Eşiklerin yükselmiş olması teyakkuz halini azaltmamalı; özellikle şüpheli işlem tespiti mekanizmalarının tutardan bağımsız çalıştığı bilinci tüm personele hatırlatılmalıdır.