Fon Krizinde Soruşturma Derinleşiyor: MKK Kayıtları Masada, Küçük Yatırımcıya Hızlı Ödeme

Sermaye Piyasası Kurulu tarafından alınan tasfiye kararlarıyla başlayan süreç, adli soruşturmalar ve ekonomi yönetiminin tasfiye planlarıyla yeni bir aşamaya taşındı. Toplam büyüklüğü yaklaşık 18 milyar doları bulan 131 yatırım fonunu ve 455 bin 758 pay sahibini ilgilendiren krizde savcılık, Merkezi Kayıt Kuruluşu üzerinden 2019 yılına kadar uzanan para hareketlerini mercek altına aldı. Eş zamanlı olarak 1 milyon TL altındaki tasarruf sahiplerini korumaya dönük hızlı ödeme formülünün masaya gelmesi, kurumsal şirketlerin nakit yönetiminden bireysel yatırımcıların hak arama süreçlerine kadar geniş bir kesimi doğrudan etkiliyor.

Soruşturmanın Kapsamı ve MKK Kayıtlarının İncelenmesi

İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı Terörizmin Finansmanı ve Aklama Suçları Soruşturma Bürosu tarafından yürütülen 2026/149004 sayılı soruşturma kapsamında, 22 Eylül 2026 tarihli müzekkereyle Merkezi Kayıt Kuruluşu Genel Müdürlüğünden geçmişe dönük veriler talep edildi. İnceleme; Pusula Finans Anonim Şirketi, Tera Yatırım Menkul Değerler A.Ş., Hedef Portföy Yönetimi A.Ş., Bulls Yatırım Menkul Değerler A.Ş., A1 Capital Menkul Değerler A.Ş., Atlas Menkul Kıymetler Yatırım Ortaklığı ve Pardus Menkul Kıymetler A.Ş. ile bağlantılı fonları içeriyor. Soruşturma, Türk Ceza Kanunu'nun 282'nci maddesinde düzenlenen suçtan kaynaklanan malvarlığı değerlerini aklama suçu ile 6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu'na muhalefet iddiaları çerçevesinde yürütülüyor.

Savcılığın MKK'dan istediği veriler, fonların faaliyete başladığı 2019 yılından SPK'nın tasfiye kararlarına kadar olan dönemi kapsıyor. Yatırımcı bazında gerçekleştirilen işlemlerin TL karşılıkları, katılma payı değerleri ve hesap dağılımları tek tek taranıyor. Bunun yanı sıra özellikle tasfiye öncesindeki Temmuz, Ağustos ve Eylül 2026 aylarını kapsayan son üç aylık dönem için ayrıntılı çıkış dökümleri istendi. Bu kritik çeyrekte yüksek hacimli nakit çıkışı yapan hesapların tespiti hedefleniyor. Mali Suçları Araştırma Kurulu (MASAK) tarafından dört aracı ve portföy kurumuyla bağlantılı 117 yöneticinin finansal hareketlerinin incelendiği ve savcılığa iki ayrı analiz raporu sunulduğu görülüyor. Operasyonlar neticesinde dosyada tutuklu sayısı 45'e yükselirken, adli makamlarca 46 tüzel kişi, 18 fon ve 42 gerçek kişinin mal varlığı donduruldu.

Tasfiyeden hemen önceki hareketler incelendiğinde fonlar arasında keskin ayrışmalar yaşandığı görülüyor. Örneğin Tera Portföy'ün hisse senedi yoğun fonunda 28 Ağustos ile 17 Eylül 2026 arasındaki iki haftalık dönemde portföy büyüklüğü 59 milyar liradan 127 milyar liraya yükseldi ve 107 bin yeni yatırımcı girişi kaydedildi. Buna karşılık Pusula Portföy bünyesindeki hisse senedi fonundan 66 bin, değişken fondan 22 bin ve para piyasası fonundan 12 bin kişinin paylarını tasfiye öncesinde nakde çevirdiği resmi kayıtlarda yer alıyor.

Küçük Yatırımcı İçin 1 Milyon TL Sınırı ve Ödeme Modeli

Ekonomi bürokrasisinde tasfiye sürecinin genel piyasa işleyişini kilitlemesini önlemek amacıyla yeni bir mekanizma tartışılıyor. Masadaki taslak plana göre, tasfiye kapsamındaki fonlarda 1 milyon TL'nin altında bakiyesi bulunan yatırımcılara ödemelerin hızla tamamlanması ve özellikle likidite ihtiyacı yüksek para piyasası fonu katılımcılarına öncelik verilmesi amaçlanıyor.

Planlanan bu hızlı ödeme modelinde kamu kaynağı veya bütçe transferi kullanılmayacak. İletişim Başkanlığı Dezenformasyonla Mücadele Merkezi, tasfiye ödemeleri için genel mükellef kitlesinden herhangi bir vergi, harç veya katkı payı tahsil edileceğine yönelik iddiaların asılsız olduğunu açıkladı. Geri ödemelerin finansmanında, Takasbank nezdinde tutulan nakit ve menkul teminatlar ile fon portföylerinde yer alan Devlet İç Borçlanma Senetlerinin (DİBS) nakde dönüştürülmesi planlanıyor. Ayrıca tasfiye listesindeki Bulls Portföy 15, Pardus Portföy 42 ve A1 Capital Portföy 9 fon için ödemeleri üstlenmeyi teklif etti; kabul edilmesi halinde toplam 66 fonun tasfiye sürecinden çıkarılması söz konusu olabilecek. Taslağın kesin çerçevesinin yapılacak ekonomi toplantısında netleşmesi bekleniyor.

Değerlendirmemize göre, 1 milyon TL altındaki yatırımcılara teminatlar ve DİBS varlıklarıyla öncelikli ödeme yapılması kararı, sermaye piyasasında güven zincirinin kopmasını önleyecek en rasyonel adımdır; çünkü tabana yayılan yüz binlerce küçük tasarruf sahibinin mağduriyetini 6 aylık tasfiye süresinin dışına çıkararak genel piyasa likiditesini korumaktadır.

Bu görüşümüzün gerekçesi, tasfiye sürecine giren 455 bin 758 tekil yatırımcının ezici çoğunluğunun mevduat alternatifi olarak gördüğü para piyasası fonlarında toplanmış olmasıdır. Bu kitle uzun vadeli getiri hedefiyle değil, anlık nakit yönetimi amacıyla hareket etmektedir. Eğer portföyündeki likit DİBS ve teminat karşılıkları doğrudan bu tasarruf sahiplerine tahsis edilmez ve para 6 aylık genel tasfiye prosedürüne hapsedilirse, sistemik bir likidite sıkışıklığı ve genel fon piyasasından kaçış dalgası tetiklenebilir.

Tasfiye Takvimi ve Hak Sahipliğinde Somut Adımlar

Sermaye Piyasası Kurulu, 20 Eylül tarihli kararıyla tasfiye süresini 3 aydan 6 aya çıkardı. Tera Portföy fonlarının yönetimi İş Bankası'na, diğer portföy yönetim şirketlerinin fonları ise Ziraat Bankası'na devredilmiş durumda. SPK takvimine göre ilk mutabakat 2 iş günü, kurumlar arası borç ve alacak mutabakatının ise 1 Ekim itibarıyla tamamlanması öngörülüyor. Alacak önceliğinde TEFAS üzerinden verilmiş ancak takası gerçekleşmemiş katılma payı iade talimatları ilk sırada yer alıyor; ihbarlı fonlarda 17 Eylül saat 13.30, para piyasası fonlarında ise izahnamede belirtilen işlem gün sonu saati baz alınıyor.

Uygulamada bir işletmenin ya da tasarruf sahibinin karşılaşacağı durumu somut bir senaryo üzerinden inceleyelim:

• Varsayalım ki bir kurumun ya da şahsın tasfiye kapsamına alınan A1 Capital veya Bulls fonlarında 650 bin TL'lik para piyasası fon payı ve 17 Eylül saat 11.00'de TEFAS üzerinden iletilmiş fakat hesaba geçmemiş katılma payı iade talimatı bulunsun.

• Bu yatırımcı 1 milyon TL sınırının altında kaldığı için masadaki hızlı ödeme taslağının doğrudan yararlanıcısı konumundadır. Ayrıca talimatı 17 Eylül 13.30 sınırından önce iletildiği için SPK'nın belirlediği alacaklı öncelik sıralamasında en üst grupta yer alır.

• Bu durumdaki hak sahibinin yapması gereken ilk adım, paylarının bulunduğu aracı kurum veya banka ile 1 Ekim tarihine kadar tamamlanacak olan bakiye mutabakatını yazılı olarak teyit etmektir. Karşı tarafın portföyü devralan Ziraat Bankası ya da İş Bankası heyetine bildirdiği MKK sicil ve bakiye kayıtları kontrol edilmelidir.

• Buna karşın hesabında 2,5 milyon TL bakiye bulunan ve tasfiye öncesi talimat vermemiş bir fon yatırımcısı, hızlı ödeme kapsamı dışında kalacaktır. Bu hak sahibi, 1 milyon TL'lik eşiğin üzerindeki tutar için fon portföyündeki gayrimenkul, hisse senedi veya şirket paylarının 6 aylık tasfiye süresi boyunca nakde çevrilmesini ve tasfiye masasının dağıtım takvimini beklemek durumundadır.

Bundan Sonra İzlenecek Süreç

Fon krizinde hem adli hem idari süreçler iç içe geçmiş durumdadır. Soruşturmada el konulan özel jet ve yat gibi yaklaşık 1,8 milyar TL değerindeki malvarlıklarının fon tasfiyesine dahil edilebilmesi ancak bu varlıkların fon kaynaklarıyla haksız edinildiğinin mahkemece kesinleşmesiyle mümkün olacaktır. Yatırımcı Tazmin Merkezi (YTM) güvencesinin doğrudan portföy yönetim şirketlerini kapsamadığı, yalnızca saklamacı kuruluşların teslim edememe durumunda devreye girdiği unutulmamalıdır. Hak sahiplerinin 1 Ekim mutabakat sürecini ve taslak modelin kesinleşeceği resmi kararları yakından takip etmesi gerekmektedir.