Bordro Hesaplamalarında Mükerrer Ödemeye Yargıtay Freni

Yargıtay 9. Hukuk Dairesi, işçilik alacaklarının hesaplanmasında uzun süredir tereddüt yaratan bir konuya açıklık getirerek hafta tatili çalışması karşılığı ücret hüküm altına alınmışken aynı 7,5 saatlik sürenin haftalık fazla çalışma hesabına dahil edilemeyeceğine hükmetti. Yüksek Mahkemenin bu içtihadı, iş mahkemelerindeki uyuşmazlıklarda sıkça uygulanan ve işveren aleyhine mükerrer maliyet doğuran hesaplama yöntemini geçersiz kıldı. Karar; insan kaynakları birimleri, bordro uzmanları, mali müşavirler ve işverenler açısından hem geçmiş dava risklerini hem de cari dönem puantaj parametrelerini doğrudan ilgilendiren bağlayıcı bir ilke ortaya koyuyor.

Kararın Arka Planı ve Hukuki Çerçeve

Uyuşmazlığa konu olan somut olayda bir çalışan, iş sözleşmesinin haksız şekilde feshedildiğini öne sürerek kıdem ve ihbar tazminatının yanında yıllık izin, ulusal bayram ve genel tatil, fazla çalışma ve hafta tatili ücretlerinin tahsilini istedi. İlk derece ve Bölge Adliye Mahkemesi aşamalarında davacının haftanın yedi günü aralıksız çalıştığı kabul edildi. Mahkeme, bu kabule dayanarak hem çalışanın hak kazandığı hafta tatili ücretini hüküm altına aldı hem de hafta tatiline denk gelen gündeki 7,5 saatlik mesaiyi haftalık toplam çalışma süresine ekleyerek fazla mesai alacağı hesapladı.

İşverenin temyiz başvurusu üzerine dosyayı inceleyen Yargıtay 9. Hukuk Dairesi, 18 Şubat 2026 tarihli ve Esas No. 2025/10180, Karar No. 2026/1424 sayılı ilamıyla bu uygulamayı hatalı buldu. Daire, hafta tatilinde yapılan çalışma için zaten ayrıca bir hafta tatili alacağı takdir edilmişken, aynı 7,5 saatlik sürenin haftalık 45 saati aşan fazla mesai hesabına da eklenmesinin açık bir mükerrerlik oluşturduğunu belirtti. Yüksek Mahkeme, işverenin fesih gerekçesi, zamanaşımı ve davanın türüne ilişkin diğer itirazlarını reddederken, hesaplama hatası nedeniyle Bölge Adliye Mahkemesi kararını oy birliğiyle bozdu.

Valentra Değerlendirmesi ve Şirketlere Etkisi

Değerlendirmemize göre bu karar, özellikle vardiyalı ve kesintisiz operasyon yürüten işletmelerin işçilik alacağı davalarındaki haksız tazminat risklerini belirgin biçimde azaltacak, bordro yazılımlarında yıllardır süregelen algoritmik hataları da nihayete erdirecektir.

Görüşümüzün temel gerekçesi şudur: Bilirkişi raporlarında ve puantaj otomasyonlarında hafta tatili günü yapılan çalışma, çoğu zaman önce gün bazında hafta tatili kalemi olarak ücretlendiriliyor, ardından haftalık çalışma süresi toplamına mekanik olarak eklenerek 45 saati aşan kısım için bir kez daha fazla çalışma katsayısıyla cezalandırılıyordu. Bu yaklaşım, tek bir 7,5 saatlik fiziksel emek karşılığında işverene mükerrer bir mali yük yüklüyordu. Yargıtay'ın söz konusu 7,5 saati haftalık fazla çalışma havuzundan ayrıştırması, şirket bilançolarında dava karşılığı olarak ayrılan tutarların rasyonel seviyelere çekilmesini sağlayacak ve taraflar arasındaki hak dengesini koruyacaktır.

Uygulamada Dikkat Edilecekler ve Hesaplama Senaryosu

Kararın sahaya nasıl yansıyacağını somut bir senaryo üzerinden adım adım ele alalım. Haftalık yasal çalışma süresinin 45 saat olduğu bir işletmede personelin haftanın yedi günü fiilen çalıştığını varsayalım.

• Birinci Adım: Personel haftanın ilk altı gününde günde 7,5 saat çalışarak haftalık yasal süre olan 45 saati (6 x 7,5 = 45 saat) fiilen tamamlamıştır.
• İkinci Adım: Personel yedinci gün olan hafta tatilinde de işe gelmiş ve 7,5 saat daha çalışmıştır.
• Hatalı ve Mükerrer Yaklaşım: Mahkemelerin daha önce başvurduğu hatalı yöntemde personele önce yedinci günkü çalışması için hafta tatili ücreti tahakkuk ettiriliyordu. Ardından haftalık toplam süre 52,5 saat (45 + 7,5) kabul ediliyor ve 45 saati aşan 7,5 saat için ayrıca fazla çalışma ücreti hesaplanıyordu. Böylece aynı 7,5 saatlik fiili çalışma iki ayrı alacak kalemi altında iki kez ödetiliyordu.
• Yargıtay Kararına Uygun Yaklaşım: Personelin hafta tatilindeki 7,5 saatlik çalışması için hafta tatili alacağı tahakkuk ettirildiğinde, bu 7,5 saatlik süre haftalık fazla çalışma hesabından tamamen dışlanacaktır. Personelin hafta içindeki çalışması 45 saati aşmadığı sürece ilave bir fazla mesai alacağı doğmayacaktır. Şayet personelin hafta içi çalışmaları toplamda 45 saati aşıyorsa, örneğin hafta içi günlerde toplam 50 saat çalışılmışsa, yalnızca hafta içine ait aşan 5 saat fazla mesai olarak ödenecek, hafta tatilindeki 7,5 saat bu hesaba katılmayacaktır.

Burada uygulamacılar açısından henüz netleşmemiş bir sınıra dikkat çekmek gerekir. Yargıtay'ın kararında, hafta tatili gününde yapılan çalışmanın 7,5 saati aşan kısmının nasıl ele alınacağına dair genel bir formül kurulmamıştır. Bozma gerekçesi doğrudan hüküm altına alınan standart 7,5 saatin mükerrerliğine dayandırılmıştır. Dolayısıyla hafta tatilinde 7,5 saatin üzerinde gerçekleşen çalışmaların hukuki niteliği ilerleyen yargı kararlarıyla açıklığa kavuşacaktır.

Bordro ve Dava Süreçlerinde İzlenecek Yol

İşletmelerin ve meslek mensuplarının bu aşamada atması gereken somut adımlar bulunmaktadır:

• Personel bordro ve PDKS (Personel Devam Kontrol Sistemi) programlarındaki parametreler gözden geçirilmelidir. Hafta tatili çalışması karşılığı tahakkuk eden 7,5 saatin aynı anda haftalık 45 saati aşan fazla mesai toplamına otomatik eklenmediği teyit edilmelidir.
• Halihazırda devam eden işçilik alacağı davalarında mahkemelere sunulmuş ya da sunulacak bilirkişi raporları titizlikle incelenmelidir. Raporda hafta tatili ücreti hüküm altına alınırken aynı sürenin fazla çalışmaya eklendiği tespit edilirse Yargıtay 9. Hukuk Dairesinin bu emsal kararı dayanak gösterilerek rapora itiraz edilmelidir.

Sonuç olarak Yargıtay, mükerrer ücret tahakkukunu engelleyerek iş hukuku hesaplamalarında adil ve ölçülü bir sınır çizmiştir. Mali müşavirlerin ve bordro yöneticilerinin sistemlerini bu ilkeye uyumlu hale getirmesi, şirketleri gereksiz işçilik maliyetlerinden ve olası uyuşmazlıklardan koruyacaktır.