PPK Öncesi Çifte Kıskanç: Kurda 49,57 Rekoru ve Faiz İndirimi İkilemi

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası Para Politikası Kurulu toplantısı öncesinde döviz piyasasında hareketlilik hızlanırken, dolar/TL kuru 49,5780 seviyesine ulaşarak yeni bir tarihi rekor kaydetti. Aynı süreçte yayımlanan Ekim 2026 Piyasa Katılımcıları Anketi ise politika faizinde indirim beklentisinin öne çıktığını, buna karşılık orta vadeli kur ve enflasyon beklentilerinin yukarı yönlü katılık sergilediğini ortaya koydu. Karar eşiğindeki bu tablo, borçlanma maliyetlerini yönetmeye çalışan ve kur riski taşıyan tüm mükellefler ile işletmeler için kritik bir dönemece işaret ediyor.

Anketteki Sinyaller ve Piyasaların Ayrışan Faiz Senaryoları

TCMB tarafından paylaşılan Ekim 2026 Piyasa Katılımcıları Anketi sonuçlarına göre, piyasa aktörlerinin gecelik faiz ve politika faizi beklentisi yüzde 37 seviyesinden yüzde 36 düzeyine geriledi. Bu durum, piyasa konsensüsünün ekim ayı toplantısında 100 baz puanlık bir faiz indirimi yapılacağı yönünde yoğunlaştığını gösteriyor. Ancak faiz patikasına ilişkin bu gevşeme beklentisine enflasyon tahminlerindeki iyileşme eşlik etmiyor. Katılımcıların 12 ay sonrası tüketici enflasyonu beklentisi yüzde 23,70 seviyesinden yüzde 23,89'a yükselirken, cari yıl sonu TÜFE beklentisi de yüzde 29,61'den yüzde 29,63 düzeyine revize edilmiş durumda. Benzer şekilde 12 ay sonrası dolar/TL beklentisi de 58,60 liradan 59,26 liraya çıkmış bulunuyor.

Piyasanın indirim beklentisine karşın bağımsız kurumlar ve uluslararası finans kuruluşları arasında temkinli duruşu savunanların sayısı hiç de az değil. Örneğin Societe Generale, dezenflasyon sürecindeki kademeli yapı ve beklentilerdeki katılık nedeniyle TCMB'nin 22 Ekim toplantısında politika faizini yüzde 37 seviyesinde sabit tutacağını öngörüyor. Türkiye Ekonomi Politikaları Araştırma Vakfı (TEPAV) Para Politikası Çalışma Grubu ise eylül ayı enflasyon rakamlarının teknik olarak faiz indirimine zemin hazırlamasına karşın, sermaye piyasalarında yaşanan fon tasfiye süreçlerinin yarattığı güven kaybı ve MSCI'ın Türkiye endeks değişikliklerini dondurması nedeniyle faizin yüzde 37'de sabit bırakılması gerektiğini belirtiyor. Buna karşılık ING Global, dezenflasyonun zamana yayılacağını varsayarak politika faizinin 2026 sonunda yüzde 35, 2027 sonunda yüzde 30 ve 2028 sonunda yüzde 25 seviyesine ineceğini tahmin ediyor.

Kur Baskısı, Enflasyon Beklentileri ve Şirket Bilançolarına Yansımalar

Bizce Merkez Bankası'nın mevcut piyasa şartlarında atacağı olası bir 100 baz puanlık faiz indirimi adımı, finansman arayışındaki reel sektöre kısa vadeli bir nefes borusu açacak olsa da açık döviz pozisyonu taşıyan işletmelerin kur riskini ve maliyet baskısını daha da derinleştirecektir.

Bu değerlendirmemizin temel gerekçesi, kur geçişkenliği ve finansal istikrar göstergelerindeki hassasiyettir. Dolar/TL kurunun 49,5440 seviyesinden 49,5780'e tırmanarak rekor kırdığı, avro/TL'nin 55,7260 ve sterlin/TL'nin 66,2710 seviyesine çıktığı bir konjonktürde para politikasında gevşemeye gidilmesi, kurdaki yukarı yönlü baskıyı besleme riski taşımaktadır. Küresel piyasalarda Brent petrolün 110 dolar sınırına yaklaşması ve Orta Doğu gerilimleri enerji ithalatı faturasını kabartırken, iç piyasada 131 fonun tasfiye kararıyla başlayan fon krizi ve ekonomi yönetimindeki istifalar yerli varlıklara yönelik risk algısını yükseltmiştir. Bu ortamda politika faizinin yüzde 36'ya çekilmesi senaryosunda, TL cinsi kredi maliyetlerinde sınırlı bir rahatlama görülse dahi, ithal girdi maliyetlerindeki artış ve kur farkı zararları şirket kârlılıklarını hızla eritebilir. Faizlerin yüzde 37'de sabit bırakıldığı alternatif senaryoda ise fonlama maliyetleri yüksek kalmaya devam edecek, ancak kur oynaklığı üzerindeki ilave baskı hafifletilerek işletmelerin fiyatlama ve bütçeleme öngörülebilirliği korunabilecektir.

Reel Sektör İçin Uygulama Senaryosu ve Finansman Yönetimi

Ortaya çıkan bu göstergeler ışığında, mali işler birimlerinin ve şirket yönetimlerinin finansman tercihlerini adım adım gözden geçirmesi gerekmektedir. Bir imalatçı işletmenin kısa vadeli işletme sermayesi ihtiyacını yönettiği bir durumu somutlaştırarak ele alalım.

Varsayalım ki bir üretim şirketi, vadesi gelen hammadde alımları için 10.000.000 TL tutarında üç ay vadeli işletme kredisi kullanmayı planlamaktadır. Şirketin mali işler yöneticisi önünde iki temel değişken bulunmaktadır: TCMB'nin olası faiz indirimi ve döviz kurundaki yukarı yönlü hareket.

İlk adımda finansman maliyeti hesaplanır: Mevcut şartlarda bankaların ticari kredi faizini politika faizine paralel olarak yıllık yüzde 37 referansıyla uyguladığını kabul edelim. Bu durumda üç aylık faiz yükü yaklaşık 925.000 TL seviyesinde gerçekleşecektir. Şayet PPK toplantısında politika faizi anket beklentisi yönünde yüzde 36'ya çekilir ve bu indirim ticari kredi maliyetine birebir yansırsa, üç aylık toplam faiz gideri yaklaşık 900.000 TL'ye gerileyecek ve işletme yaklaşık 25.000 TL'lik bir faiz avantajı sağlayacaktır.

İkinci adımda ise şirketin döviz cinsinden ithal girdi yükümlülüğü dikkate alınmalıdır: İşletmenin aynı dönemde vadesi gelecek 200.000 dolarlık hammadde borcu olduğunu varsayalım. Dolar kuru 49,5780 seviyesinde sabit kalsa şirketin TL bazlı borç karşılığı 9.915.600 TL olacaktır. Ancak anketlerdeki 12 aylık 59,26 TL beklentisine paralel olarak, kurun sadece yüzde 1'lik sınırlı bir ek yükselişle 50,07 seviyesine çıkması durumunda dahi firmanın ödeyeceği tutar 10.014.000 TL'ye yükselecek ve kur farkı zararı yaklaşık 98.400 TL olacaktır. Görüldüğü üzere, faiz indiriminden elde edilecek 25.000 TL'lik kazanç, kurdaki çok küçük bir yukarı yönlü hareketin yaratacağı ilave borç yükünün oldukça gerisinde kalmaktadır.

Bu hesaplama, açık döviz pozisyonu taşıyan işletmelerin yalnızca kredi faiz oranlarındaki olası düşüşe odaklanarak finansman planı yapmasının yanıltıcı olacağını açıkça göstermektedir.

Önümüzdeki dönemde şirket yöneticileri ve mali müşavirler, TCMB'nin faiz kararının yanı sıra karar metninde yer alacak likidite yönetimi mesajlarını ve kur oynaklığına karşı alınacak tedbirleri dikkatle takip etmelidir. Kur ve faiz makasının daraldığı bu hassas süreçte, işletmelerin nakit akış tablolarında döviz açıklarını asgari düzeye indirmeleri ve TL borçlanma maliyetlerindeki olası indirimleri kur riskini artıran harcamalar için değil, bilanço dayanıklılığını güçlendirmek amacıyla kullanmaları büyük önem taşımaktadır.